Αλλαγή ώρας την Κυριακή 25 Οκτωβρίου: οι δείκτες γυρίζουν μία ώρα πίσω

Τα ξημερώματα της Κυριακής 25 Οκτωβρίου οι δείκτες των ρολογιών θα γυρίσουν μία ώρα πίσω, καθώς τίθεται σε ισχύ η χειμερινή ώρα. Η μεταβολή γίνεται στις 4.00, οπότε τα ρολόγια θα δείχνουν 3.00, με τους πολίτες να κερδίζουν μία επιπλέον ώρα ύπνου. Όπως έχει επικρατήσει για δεκαετίες, η αλλαγή εφαρμόζεται την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου και αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι μπαίνουμε σταδιακά πιο βαθιά στο φθινόπωρο, με προοπτική τον χειμώνα.

Πέρα από την επιπλέον ώρα ύπνου, ωστόσο, η αλλαγή της ώρας —είτε προς τη χειμερινή είτε προς τη θερινή την άνοιξη— επηρεάζει τον οργανισμό, τουλάχιστον τις πρώτες ημέρες της εφαρμογής της. Σύμφωνα με τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών, η αλλαγή επηρεάζει τον λεγόμενο κιρκαδικό ρυθμό, δηλαδή το βιολογικό σύστημα που ρυθμίζει τον ημερήσιο κύκλο εγρήγορσης και ύπνου στο χρονικό διάστημα του 24ώρου.

Ο κιρκαδικός ρυθμός βασίζεται στη φυσική διακύμανση και εναλλαγή του φωτός και του σκοταδιού. Η διατάραξή του από την τεχνητή αλλαγή της ώρας επηρεάζει την παραγωγή μελατονίνης στον οργανισμό, μειώνοντάς την. Έτσι, τις πρώτες ημέρες εφαρμογής της νέας ώρας μειώνεται η ενεργητικότητα, ενώ επηρεάζονται και άλλες ζωτικές λειτουργίες, όπως ο μεταβολισμός, η θερμοκρασία του σώματος και οι ορμονικές εκκρίσεις. Ο χρόνος προσαρμογής διαφέρει σε διάρκεια ανάλογα με τον οργανισμό του κάθε ανθρώπου.

Αυξημένος κίνδυνος τροχαίων και καταθλιπτικών επεισοδίων

Στις πρώτες ημέρες, πολλοί εμφανίζουν αϋπνία, αισθάνονται κόπωση και μειώνεται η ικανότητα συγκέντρωσής τους. Αυτό επηρεάζει και τη συμπεριφορά κατά την οδήγηση: η κούραση, η μειωμένη συγκέντρωση στον δρόμο και η μειωμένη ικανότητα ταχείας αντίδρασης αυξάνουν την πιθανότητα εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα.

Έρευνες που έχουν γίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής καταγράφουν αύξηση των τροχαίων δυστυχημάτων έως και 6% τις πρώτες εβδομάδες μετά την αλλαγή από τη θερινή στη χειμερινή ώρα, συγκριτικά με ό,τι ίσχυε πριν από την αλλαγή. Επιπλέον, αντίστοιχες μελέτες συνδέουν τη χειμερινή ώρα με μεγαλύτερο κίνδυνο καταθλιπτικών επεισοδίων: οι γιατροί καταγράφουν αύξηση των διαγνώσεων κατά έως και 8% τον πρώτο μήνα μετά την εφαρμογή της.

Οι συμβουλές των γιατρών για ομαλή προσαρμογή

Οι γιατροί δίνουν πρακτικές συμβουλές για τη μείωση των επιπτώσεων και την ασφαλή οδήγηση. Για να βοηθηθεί ο οργανισμός να προσαρμοστεί ομαλότερα, είναι σημαντικό να ρυθμιστεί σταδιακά το ωράριο του ύπνου: κάποιες ημέρες πριν από την αλλαγή, καλό είναι να ξαπλώνουμε για ύπνο τουλάχιστον 15 λεπτά νωρίτερα και να ξυπνάμε ένα τέταρτο νωρίτερα από ό,τι είχαμε συνηθίσει.

Συνιστάται επίσης να αποφεύγεται η χρήση κινητών συσκευών λίγο πριν από τον ύπνο, η βαριά άσκηση, τα μεγάλα γεύματα, καθώς και η κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ, ώστε να διευκολύνεται ο ύπνος. Τέλος, οι γιατροί επισημαίνουν ότι είναι σημαντικό να παραμένουμε στο ηλιακό φως όσο το δυνατόν περισσότερο κατά τους επόμενους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να προσαρμοστεί καλύτερα και συντομότερα στην αλλαγή της ώρας.