Τα 30 λεπτά που αλλάζουν υγεία και μακροζωία: Τι λέει η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ για την άσκηση

Η τακτική σωματική δραστηριότητα δεν αφορά μόνο τη φυσική κατάσταση ή τη διατήρηση του βάρους. Όπως εξήγησε η παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στο ΕΡΤnews και στην εκπομπή «Δέκα με τόνο», η άσκηση συνδέεται με την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων, την καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού και τη μακροζωία.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια, η σωματική δραστηριότητα μπορεί να λειτουργήσει ως μια μορφή «θεραπείας» για το σώμα, το πνεύμα και την ψυχή, καθώς τα οφέλη της εκτείνονται πολύ πέρα από τη μυϊκή ενδυνάμωση.

Περισσότερη άσκηση, μεγαλύτερη επιβίωση

Οι μελέτες δείχνουν, όπως σημείωσε η κ. Ψαλτοπούλου, ότι τα άτομα που γυμνάζονται τακτικά έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής και μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης ασθενειών. Για τους ενήλικες, η σύσταση που ανέφερε αφορά καθημερινή σωματική δραστηριότητα διάρκειας περίπου 30 λεπτών και άνω, ενώ για τα παιδιά μία ώρα και άνω.

Η σχέση αυτή έχει μελετηθεί όχι μόνο στον γενικό πληθυσμό, αλλά και σε ανθρώπους που έχουν ήδη αντιμετωπίσει σοβαρές ασθένειες. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι ακόμη και άνθρωποι που έχουν περάσει καρκίνο μπορούν να έχουν μεγαλύτερη επιβίωση όταν ασκούνται τακτικά.

Ακόμη και μια σχετικά απλή δραστηριότητα, όπως το περπάτημα για μισή ώρα την ημέρα, μπορεί να συμβάλει στη μείωση της πιθανότητας εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη και στη βελτίωση μεταβολικών παραμέτρων.

Τι αλλάζει σε σάκχαρο, χοληστερίνη και πίεση

Η καθηγήτρια αναφέρθηκε συγκεκριμένα στα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Η τακτική άσκηση μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη, ενώ συμβάλλει στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ, με αύξηση της «καλής» χοληστερίνης και μείωση των τριγλυκεριδίων.

Παράλληλα, βοηθά στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, με αποτέλεσμα να συνδέεται συνολικά με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Τα οφέλη επεκτείνονται και στην πρόληψη του καρκίνου, καθώς η σωματική δραστηριότητα αποτελεί έναν από τους παράγοντες του τρόπου ζωής που έχουν μελετηθεί σε σχέση με την υγεία και τη μακροχρόνια επιβίωση.

Η άσκηση και το ανοσοποιητικό σύστημα

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σχέση της άσκησης με το ανοσοποιητικό σύστημα, έναν τομέα που μελετάται ολοένα περισσότερο. Η σωματική δραστηριότητα συνδέεται με μείωση δεικτών φλεγμονής, ενώ φαίνεται να επηρεάζει θετικά και τη λειτουργία κυττάρων απαραίτητων για την άμυνα του οργανισμού.

Μεταξύ αυτών είναι τα λεγόμενα «φονικά» κύτταρα (natural killer cells), τα οποία συμμετέχουν στην ανοσολογική άμυνα. Σύμφωνα με την καθηγήτρια, η τακτική άσκηση μπορεί να συνδέεται με καλύτερη λειτουργία τους, ενισχύοντας συνολικά την ανοσολογική απόκριση.

Δεν υπάρχει «ελιξίριο» μακροζωίας

Στο ερώτημα αν υπάρχει κάποιος τρόπος να επιτευχθούν τα οφέλη της υγιεινής ζωής χωρίς αλλαγή των καθημερινών συνηθειών, η κ. Ψαλτοπούλου ήταν σαφής. Παγκοσμίως διεξάγονται πολλές έρευνες για τη μακροζωία και την αναγεννητική ιατρική, ωστόσο δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα κάποιο «ελιξίριο» που να εξασφαλίζει από μόνο του περισσότερα και καλύτερα χρόνια ζωής.

Η βάση παραμένει ένας συνδυασμός καθημερινών συνηθειών: να μην καπνίζουμε, να αποφεύγουμε την κατανάλωση αλκοόλ, να έχουμε σωστή διατροφή, να ασκούμαστε, να περιορίζουμε το στρες και να κοιμόμαστε καλά.

Η καθηγήτρια έδωσε έμφαση και στην ανάγκη εξατομικευμένης ιατρικής αξιολόγησης όταν υπάρχει σύμπτωμα. Η συνεχής κόπωση μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικές αιτίες, όπως έλλειψη σιδήρου, διαταραχές του θυρεοειδούς, προβλήματα ύπνου ή άγχος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει και υπνική άπνοια. Γι’ αυτό, όταν υπάρχει πρόβλημα υγείας, η σωματική δραστηριότητα πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ανθρώπου, σε συνεννόηση με τον γιατρό και τον επαγγελματία άσκησης.

Η άσκηση δεν σημαίνει απαραίτητα έντονη προπόνηση: περπάτημα, κολύμπι, ένα άθλημα που μας ευχαριστεί ή ακόμη και παραδοσιακοί χοροί μπορούν να αποτελέσουν μορφές δραστηριότητας. Η κ. Ψαλτοπούλου χαρακτήρισε ουσιαστικά τη σωματική δραστηριότητα μια «θεραπευτική συνταγή», με την οποία ο ίδιος ο άνθρωπος παίρνει ενεργό ρόλο στην υγεία του και συμβάλλει σε καλύτερη επιβίωση και ποιότητα ζωής.