Μητσοτάκης: 120 δόσεις για παλαιές οφειλές σε εφορία και ταμεία

Σε 120 δόσεις αυξάνονται οι δόσεις τακτοποίησης παλαιών οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο υπουργικό συμβούλιο. Η νέα ρύθμιση, που αντικαθιστά το ισχύον καθεστώς των 72 δόσεων, συνοδεύεται από αυστηρότερους όρους για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών.

Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,84%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων. Η λογική που ακολουθείται είναι της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των πολιτών που εντάσσονται στην πάγια ρύθμιση και όσων επιλέγουν τις 120 δόσεις.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Στη νέα ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν οφειλές που είναι ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ενώ προηγουμένως το όριο ήταν οι οφειλές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Ως προϋπόθεση ένταξης ορίζεται ότι οι οφειλές δεν πρέπει να τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, έναντι του προηγούμενου ορίου της 20ής Απριλίου 2026.

Όσοι έχουν ήδη υπαχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, με αίτηση, να μεταφερθούν στις 120 δόσεις. Η προθεσμία υποβολής αίτησης ένταξης ορίζεται έως τις 30 Ιουνίου 2027.

Για τις νεότερες οφειλές, δηλαδή αυτές από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης έχει παραμείνει «παγωμένο» με διαδοχικές νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε να μην επαυξηθεί λόγω των αυξήσεων επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

«Ανάσα» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Στόχος της ρύθμισης, όπως παρουσιάστηκε, είναι να αποτελέσει ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, διευκολύνοντας την επιστροφή τους στη συνέπεια, με τη μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης. Πρόκειται ουσιαστικά για μια δεύτερη ευκαιρία για χιλιάδες δικαιούχους, με ανακούφιση από το βάρος των προσαυξήσεων.

Το μέτρο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη το συνολικό ύψος των οφειλών: άνω των 160 δισεκατομμυρίων ευρώ χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία. Περισσότεροι από 3,3 εκατομμύρια πολίτες χρωστούν έως 10.000 ευρώ στην εφορία, ενώ 900.000 έχουν ανάλογα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία. Επιπλέον, 408.000 χρωστούν μεγαλύτερα ποσά στην εφορία και 600.000 αντίστοιχα στα ταμεία. Το άθροισμα των οφειλετών πλησιάζει τον μισό πληθυσμό της χώρας.

«Φρένο» στους servicers

Το πακέτο μέτρων περιλαμβάνει αυστηρότερους όρους για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Οι πιστωτές θα πρέπει να απαντούν σε αίτημα ρύθμισης μέσα σε τρεις μήνες και να ολοκληρώνουν τη διαδικασία μέσα σε έξι μήνες, ενώ ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να απαντήσει σε πρόταση.

Όταν υπάρχει πλειστηριασμός, ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από αυτόν. Η πρόταση πρέπει να είναι έγγραφη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη βάσει του εισοδήματος και της περιουσιακής κατάστασης του οφειλέτη, με δύο εφικτές εναλλακτικές που κατατίθενται και οι δύο. Απαγορεύεται η αναιτιολόγητη άρνηση. Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα οριστούν οι ελάχιστες υποχρεωτικές πληροφορίες που πρέπει να περιέχουν οι προτάσεις.

Σε περίπτωση παραβίασης συμφωνημένης ρύθμισης από servicer, προβλέπεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ, η πράξη ακυρώνεται και ο πολίτης πιστώνεται αυτομάτως με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής, δεν επιτρέπεται καταγγελία της ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση του πλειστηριασμού. Η ίδια προστασία ισχύει και όταν μια δόση δεν πληρώθηκε λόγω μη έγκαιρης χορήγησης στοιχείων από τον πιστωτή ή τον servicer.

Ο οφειλέτης αποκτά επιπλέον δικαίωμα να λαμβάνει συμβάσεις, τροποποιήσεις, το ιστορικό καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου και την αναλυτική αποτύπωση κεφαλαίου, τόκων και προμηθειών, εντός 45 ημερών από την αίτησή του. Σε αντίθετη περίπτωση αναστέλλεται η τοκοφορία.

Πλαφόν 15% στην προκαταβολή

Στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις θεσπίζεται πλαφόν 15% στην προκαταβολή, αντί της ελεύθερης κρίσης του πιστωτή που ισχύει σήμερα. Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ήδη ισχύει αντίστοιχο πλαφόν 10%.

Επιπλέον, επεκτείνονται τα δικαιώματα ΑμεΑ στους γονείς και τους νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία 67% και άνω.

Οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται σε ετήσια δημοσιοποίηση των οικονομικών μεγεθών τους, της εταιρικής διακυβέρνησης, των χαρτοφυλακίων απαιτήσεων, των αποτελεσμάτων διαχείρισης, καθώς και των παραπόνων των δανειοληπτών και του τρόπου χειρισμού τους. Παράλληλα, θα υποβάλλουν ετήσιο αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων στην Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να αναπροσαρμόσουν τις απαιτήσεις τους αναλόγως.