S&P: Επιβεβαίωση του ελληνικού αξιόχρεου στο BBB με σταθερές προοπτικές

Ο αμερικανικός οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης S&P Global επιβεβαίωσε το ελληνικό αξιόχρεο στην επενδυτική βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές. Πρόκειται για τη δεύτερη αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας για το 2026 από τους πέντε οίκους που αναγνωρίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με τον S&P να είναι ο τέταρτος κατά σειρά που αξιολογεί τη χώρα στο β’ εξάμηνο του έτους.

Δημοσιονομικά μεγέθη πάνω από τους στόχους

Σύμφωνα με τον οίκο, η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά να καταγράψει το 2026 πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα 3,8% του ΑΕΠ, με τον S&P να προβλέπει υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων. Τα μηνιαία στοιχεία έως τον Αύγουστο δείχνουν τον κρατικό προϋπολογισμό περίπου 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ πάνω από τον στόχο, χάρη σε ισχυρά τουριστικά έσοδα, τη μείωση της ανεργίας και τις μεταρρυθμίσεις στη φορολογική συμμόρφωση, παρά την αύξηση των δαπανών για δημόσιες επενδύσεις.

Ο οίκος προβλέπει συνολικό πλεόνασμα προϋπολογισμού, δηλαδή με τόκους, στο 0,8% του ΑΕΠ, περίπου μία ποσοστιαία μονάδα πάνω από τον αρχικό κυβερνητικό στόχο. Για την περίοδο 2027-2029 προβλέπει μέσο συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,2% του ΑΕΠ και πρωτογενές 3,2%.

Ανάπτυξη 2,1% και επενδυτικό απόθεμα

Στη δυναμική της πραγματικής οικονομίας, ο S&P προβλέπει μέσο ρυθμό ανάπτυξης 2,1% για την περίοδο 2027-2029, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ 35.100 δολάρια το 2029, που αντιστοιχεί σε περίπου 55% του μέσου όρου της ΕΕ, έναντι 47% το 2019. Η οικονομική ανάπτυξη, κατά τον οίκο, έχει δείξει ανθεκτικότητα παρά τα διαδοχικά σοκ, και οι προοπτικές παραμένουν ισχυρές χάρη στο υψηλό απόθεμα προγραμματισμένων επενδύσεων. Κινητήριοι μοχλοί της ανάπτυξης είναι ο τουρισμός και η επενδυτική δραστηριότητα, με τις επενδύσεις να υποστηρίζονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο εισέρχεται στην τελική του φάση.

Η δυναμική της πραγματικής αύξησης του ΑΕΠ διατηρήθηκε στο 1,9% ετησίως στο β’ τρίμηνο του 2026, από 2% στο α’ τρίμηνο, με περιορισμένα σημάδια επιβράδυνσης στον απόηχο του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, ενώ ο μέσος ρυθμός στο πρώτο εξάμηνο διαμορφώθηκε επίσης στο 1,9%. Η εποχικά προσαρμοσμένη ανεργία διαμορφώθηκε στο 7,4% τον Αύγουστο, χαμηλότερο επίπεδο 18 ετών, ενώ οι αφίξεις ταξιδιωτών από το εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 14,7% έως τον Ιούνιο.

RRF και εξωτερικές ανισορροπίες

Η Ελλάδα υπέβαλε τα δύο τελευταία αιτήματα πληρωμής του Ταμείου Ανάκαμψης στις 29 Σεπτεμβρίου 2026, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση των 376 οροσήμων και στόχων και την πλήρη εκταμίευση των 35,95 δισεκατομμυρίων ευρώ που αναλογούν στη χώρα. Ο οίκος αναμένει μετάβαση σε άλλα κονδύλια της ΕΕ και αύξηση εγχώριων πόρων για δημόσιες επενδύσεις, εκτιμώντας ότι η Ελλάδα, ως χώρα με το τρίτο χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ, θα παραμείνει σημαντικός αποδέκτης ευρωπαϊκών πόρων, ενώ οι δαπάνες έργων του RRF θα συνεχιστούν το 2027 και το 2028, ιδίως για έργα με δάνεια και ιδιωτική συμμετοχή.

Σε ό,τι αφορά τις εξωτερικές ανισορροπίες, ο οίκος εκτιμά ότι, παρά το υψηλό τους επίπεδο, η συμμετοχή στην ευρωζώνη και η τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ προσφέρουν προστασία έναντι κινδύνου σοκ στο ισοζύγιο πληρωμών. Οι σταθερές προοπτικές σταθμίζουν, σύμφωνα με την S&P, τις ισχυρές οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις με τα υψηλά επίπεδα εξωτερικού και δημόσιου χρέους. Ως προϋπόθεση για πιθανή αναβάθμιση, ο οίκος θέτει την ουσιαστική και βιώσιμη βελτίωση των εξωτερικών ανισορροπιών, με μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές και ουσιαστική μείωση του εξωτερικού χρέους, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου είναι δημόσιο. Αντίθετα, προβλέπει πιθανή υποβάθμιση εάν παρουσιαστεί σημαντική επιδείνωση της δημοσιονομικής απόδοσης.

Ο κύκλος των αξιολογήσεων και οι μακροπρόθεσμες προκλήσεις

Τον Σεπτέμβριο, ο οίκος Scope είχε αναβαθμίσει την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB+, ο Moody’s είχε αναβαθμίσει τις προοπτικές σε θετικές από σταθερές στη βαθμίδα Baa3, και η DBRS αντίστοιχα σε θετικές στη βαθμίδα BBB. Ο κύκλος των αξιολογήσεων για το 2026 κλείνει τον Νοέμβριο με τον Fitch.

Στην ανάλυσή του, ο S&P εξετάζει επίσης θεσμικά και μακροπρόθεσμα ζητήματα: τις εκλογές που θα διεξαχθούν έως τον Ιούλιο 2027, με πιθανή απώλεια απόλυτης πλειοψηφίας αλλά διακομματική συναίνεση σε βασικούς στόχους πολιτικής, καθώς και τις προκλήσεις της γήρανσης του πληθυσμού και της κλιματικής αλλαγής. Ο πληθυσμός της χώρας έχει μειωθεί πάνω από 6% από το υψηλό του 2011, λόγω κατάρρευσης των γεννήσεων και μετανάστευσης μετά την κρίση χρέους, η Ελλάδα είναι η τέταρτη γηραιότερη χώρα της ΕΕ, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι έως το 2050 το ποσοστό του πληθυσμού άνω των 65 ετών θα είναι το υψηλότερο στην Ένωση. Ο οίκος επισημαίνει ακόμη περιορισμένες μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και πρόοδο στη διαφθορά, σε αντίθεση με επιτυχείς μεταρρυθμίσεις στον τραπεζικό τομέα και την αγορά εργασίας, ενώ σημειώνει ότι τα εισοδήματα προσεγγίζουν σταδιακά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.