Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων: όλα τα δεδομένα ακινήτων σε ένα σύστημα

Νέο ψηφιακό εργαλείο για την αγορά ακινήτων ετοιμάζει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Πρόκειται για τον Ενιαίο Κόμβο Ακινήτων (ΕΚΑ), πληροφοριακό σύστημα που θα συγκεντρώνει σε ενιαία ψηφιακή «ομπρέλα» όλα τα δεδομένα για τα ακίνητα: ιδιοκτησιακά, πολεοδομικά, φορολογικά, στοιχεία μισθώσεων, ενεργειακά και πληροφορίες ηλεκτροδότησης. Στόχος είναι η ασφαλής διασύνδεση δεδομένων που σήμερα βρίσκονται κατακερματισμένα σε διαφορετικές υπηρεσίες.

Για την υλοποίηση του έργου έχει εκδοθεί πρόσκληση προς φορείς της αγοράς για την υποβολή προτάσεων ανάληψής του, με προϋπολογισμό 3,72 εκατ. ευρώ (3.720.000 ευρώ) και χρηματοδότηση από κοινοτικούς πόρους μέσω του ΕΣΠΑ. Οι προτάσεις μπορούν να υποβληθούν έως τις 30 Νοεμβρίου 2026. Το αντικείμενο της πρόσκλησης καλύπτει τον σχεδιασμό, την υλοποίηση, τη θέση σε παραγωγική λειτουργία και την υποστήριξη του ΕΚΑ.

Τί θα τροφοδοτεί τον Κόμβο

Ο ΕΚΑ θα τροφοδοτείται από τα συστήματα των βασικών φορέων που διαχειρίζονται δεδομένα ακινήτων. Το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ, το οποίο εστιάζει στη φορολογική εικόνα και τη διαχείριση των ακινήτων, θα αποτελεί βασικό «τροφοδότη» με φορολογικά δεδομένα, στοιχεία για τη χρήση και τη μίσθωση των ακινήτων και πληροφορίες που συνδέονται με τα εισοδήματα από αυτά. Ο ίδιος ο ΕΚΑ σχεδιάζεται ως η ευρύτερη υποδομή μέσω της οποίας θα συγκεντρώνονται και θα διασταυρώνονται πληροφορίες από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, με το ΜΙΔΑ να εντάσσεται σε αυτήν ως κεντρικός πυλώνας.

Επιπλέον, δεδομένα θα αντλούνται από το Ελληνικό Κτηματολόγιο (νομικά και γεωμετρικά χαρακτηριστικά, κωδικοί ΚΑΕΚ, όρια οικοπέδων, στοιχεία ιδιοκτησιακής κατάστασης), από τις Πολεοδομίες (οικοδομικές άδειες, όροι δόμησης, Ταυτότητα Κτιρίου), από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (δασικοί χάρτες, Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης), από τη ΔΕΔΔΗΕ (στοιχεία ηλεκτροδότησης) και από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (τετραγωνικά μέτρα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των δημοτικών τελών).

Στο σύνολό του, η υποδομή θα καλύπτει τόσο τα χαρακτηριστικά των ακινήτων —κτίρια και οικόπεδα— όσο και στοιχεία της αξιοποίησής τους, όπως ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, μισθώσεις και φορολογικές υποχρεώσεις. Στην πράξη, ο ΕΚΑ θα λειτουργεί ως σημείο διασύνδεσης πολλών διαφορετικών βάσεων δεδομένων, με στόχο την άντληση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο.

Δεύτερη προσπάθεια μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Το έργο είχε ενταχθεί αρχικά, στις αρχές του 2025, στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με την ονομασία «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων», με στόχο τη δημιουργία της βασικής υποδομής διασύνδεσης. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε «πρεμιέρα» ή ενεργοποίηση ορισμένων φάσεων στα μέσα του 2026, ωστόσο η υλοποίηση δεν προχώρησε σύμφωνα με αυτό λόγω τεχνικών δυσκολιών και προβλημάτων ασυμφωνίας μεταξύ των δεδομένων που τηρούνται στα επιμέρους συστήματα.

Η αυτόματη διασύνδεση και ο συγχρονισμός μεταξύ συστημάτων με εντελώς διαφορετική δομή —όπως το Κτηματολόγιο, η ΑΑΔΕ, οι Πολεοδομίες και ο ΔΕΔΔΗΕ— αποδείχθηκαν εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Οι αποκλίσεις στα τετραγωνικά μέτρα και στα ιδιοκτησιακά στοιχεία μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου «μπλόκαραν» την ομαλή ροή των δεδομένων. Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει προς το τελικό του ορόσημο, με τις προθεσμίες των αιτημάτων πληρωμής να πιέζουν, πολλά σύνθετα έργα ψηφιοποίησης χρειάστηκε να επανασχεδιαστούν, να διασπαστούν σε υπο-έργα ή να επαναπροκηρυχθούν, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή απορρόφηση των κονδυλίων χωρίς να χαθεί η χρηματοδότηση. Γι’ αυτό το υπουργείο προχωρά πλέον σε νέες διαγωνιστικές διαδικασίες, ώστε να ξεπεραστούν τα τεχνικά και θεσμικά «αγκάθια».

Αξίζει να σημειωθεί ότι και το ΜΙΔΑ, που υλοποιείται από την ΑΑΔΕ και ολοκληρώνεται το επόμενο διάστημα, καθυστερεί επίσης λόγω τεχνικών ζητημάτων. Το ΜΙΔΑ εστιάζει κυρίως στη φορολογική απεικόνιση, τη χρήση και τη μίσθωση των ακινήτων και στη διασύνδεση του Ε9 με το Κτηματολόγιο μέσω των κωδικών ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ, ενώ ο ΕΚΑ έρχεται να συγκεντρώσει όλο το φάσμα πληροφοριών ενός ακινήτου.

Τί αλλάζει για πολίτες και αγορά

Οι στόχοι του νέου συστήματος, όπως περιγράφονται στην πρόσκληση, περιλαμβάνουν τη μείωση της γραφειοκρατίας, την επιτάχυνση και διευκόλυνση των συναλλαγών και των δημοσίων υπηρεσιών, καθώς και την προώθηση της διαλειτουργικότητας ανάμεσα σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων. Το βασικό δέλεαρ για τον πολίτη είναι ότι δεν θα χρειάζεται πλέον να αναζητά και να προσκομίζει τα ίδια δικαιολογητικά σε διαφορετικές υπηρεσίες, καθώς οι αρμόδιοι φορείς θα μπορούν, με τις απαραίτητες προϋποθέσεις, να αντλούν τα στοιχεία απευθείας από τις διασυνδεδεμένες βάσεις.

Παράλληλα, η συγκέντρωση και η αξιοποίηση των δεδομένων αναμένεται να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για την αγορά ακινήτων. Η χρήση ανωνυμοποιημένων ή ανοικτών δεδομένων και εργαλείων ανάλυσης μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων ψηφιακών υπηρεσιών, επιχειρηματικών εφαρμογών και εργαλείων ανάλυσης της αγοράς. Στους στόχους του έργου αναφέρεται επίσης η ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στην αγορά ακινήτων, καθώς και η υποστήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.

Η υλοποίηση, ωστόσο, δεν είναι τεχνικά απλή. Η προηγούμενη προσπάθεια για τη δημιουργία κεντρικής υποδομής διασύνδεσης ανέδειξε τις δυσκολίες που προκύπτουν όταν πρέπει να «επικοινωνήσουν» μεταξύ τους πληροφοριακά συστήματα που έχουν σχεδιαστεί με διαφορετικές προδιαγραφές και χρησιμοποιούν δεδομένα που δεν είναι πάντοτε απολύτως συμβατά. Το αν το επαναπροκηρυχθέν έργο θα καταφέρει να ξεπεράσει αυτά τα εμπόδια θα κριθεί στο επόμενο διάστημα, με τις προτάσεις των φορέων της αγοράς να αναμένονται έως τα τέλη Νοεμβρίου 2026.