Δυτικός Νείλος: «Ήρθε για να μείνει», λέει ο Μαγιορκίνης και το συνδέει με την κλιματική κρίση

Ο ιός του Δυτικού Νείλου «ήρθε για να μείνει» στην Ελλάδα και θεωρείται πλέον ενδημικός στη χώρα, σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκα Μαγιορκίνη, ο οποίος συνδέει τη μονιμοποίηση του ιού με την κλιματική κρίση.

Ο κ. Μαγιορκίνης αναφέρθηκε στις εξελίξεις αυτές σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο FM και στη δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου, με αφορμή πρόσφατη ομιλία του με θέμα «Πώς αλλάζει το τοπίο των επιδημιών και των ενδημιών ως συνάρτηση της κλιματικής κρίσης». Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί πλέον σταθερό καλοκαιρινό πρόβλημα για τη χώρα, ενώ ο γενικότερος χάρτης των λοιμωδών νοσημάτων αλλάζει ως συνάρτηση της κλιματικής κρίσης.

Όπως τονίζει ο ίδιος, η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον θεωρητικό σενάριο για το μέλλον. Η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τον χάρτη των λοιμωδών νοσημάτων, με συνέπειες που γίνονται αντιληπτές εδώ και τώρα. Για την Ελλάδα, το ζήτημα που βρίσκεται ήδη μπροστά μας αφορά κυρίως τα νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια, με τον Δυτικό Νείλο στην πρώτη γραμμή.

Ο νέος χάρτης των λοιμωδών νοσημάτων

Σύμφωνα με τις εξηγήσεις του κ. Μαγιορκίνη, η κλιματική κρίση και η θέρμανση του πλανήτη έχουν ήδη επηρεάσει διαφορετικές κατηγορίες λοιμωδών νοσημάτων. Ιδιαίτερη σημασία έχουν, όπως σημειώνει, εκείνα που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών, αλλά και τα λοιμώδη νοσήματα που συνδέονται με το περιβάλλον και την αλληλεπίδραση ανθρώπων και ζώων. Μεταξύ των μηχανισμών που περιγράφει περιλαμβάνονται η επίδραση της θερμοκρασίας στους πληθυσμούς των κουνουπιών, οι μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών, καθώς και οι επαφές ανθρώπων με ζώα που μπορούν να λειτουργήσουν ως δεξαμενές επικίνδυνων παθογόνων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα που επικαλείται ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΚΠΑ είναι η χολέρα. Όπως εξηγεί, από τη δεκαετία του 1960 βρίσκεται σε εξέλιξη η μακροβιότερη πανδημία χολέρας που έχει γνωρίσει ο πλανήτης. Στις χώρες με ασφαλή συστήματα ύδρευσης και ισχυρές υγειονομικές υποδομές το πρόβλημα δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο, ωστόσο σε περιοχές χωρίς πρόσβαση σε καθαρό νερό η μετάδοση συνεχίζεται. Η άνοδος της θερμοκρασίας έχει, κατά τον ίδιο, συμβάλει στην επέκταση των περιοχών στις οποίες μπορεί να επιβιώσει το μικρόβιο.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Μαγιορκίνης αναφέρθηκε και στον δάγκειο πυρετό, τον οποίο θέτει ως ερώτημα για το μέλλον της χώρας. Το ζητούμενο, με βάση την ανάλυσή του, είναι πόσο πιθανό είναι να δούμε και άλλα κουνοφόρα νοσήματα να αποκτούν μόνιμη παρουσία στη χώρα μας, σε μια εποχή που οι συνθήκες ευνοούν ολοένα περισσότερο τους πληθυσμούς των κουνουπιών και την κυκλοφορία των παθογόνων που μεταφέρουν.

Εκτιμήσεις για την επόμενη πανδημία

Σε ό,τι αφορά τις μελλοντικές πανδημίες, ο κ. Μαγιορκίνης δήλωσε ότι δεν θα μπορούσε να πει με σιγουριά ποια θα είναι η επόμενη, ωστόσο στη λίστα υψηλού κινδύνου βρίσκεται μία γρίπη, πιθανότατα από τα πτηνά, ή ένα ανασυνδυασμένο στέλεχος μεταξύ ιού γρίπης πτηνών και ιού γρίπης χοίρων. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, κάτι τέτοιο το έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν και συμβαίνει κάθε κάμποσα χρόνια. Εφόσον δεν έχει σημειωθεί πανδημία γρίπης από το 2009, η εκτίμησή του είναι ότι την περιμένουμε μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Όσον αφορά τον κορονοϊό, ο αναπληρωτής καθηγητής δεν αποκλείει την περίπτωση μιας νέας πανδημίας, εκτιμώντας όμως ότι χρονικά πιθανότατα βρίσκεται πολύ πιο μακριά: λογικά στα επόμενα 50 χρόνια είναι πιθανό να δούμε ακόμα μία επιδημία COVID.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου, όπως δηλώνει ο ίδιος, αποτελεί πλέον σταθερό καλοκαιρινό πρόβλημα για τη χώρα και ενδημικό φαινόμενο, μέσα σε ένα τοπίο επιδημιών και ενδημιών που αλλάζει συνολικά λόγω της κλιματικής κρίσης.