Η Αρετή Βούγια, 106 ετών, θυμάται το μέτωπο ως «Γυναίκα της Πίνδου»

Όταν ξέσπασε ο πόλεμος του 1940, οι άνδρες φορτώθηκαν στα τρένα και με το χαμόγελο στα χείλη τράβηξαν για το μέτωπο. Όμως, όπως υπενθυμίζει η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Δέσποινα Αμαραντίδου, οι γυναίκες δεν έμειναν άπραγες στα μετόπισθεν· βάδισαν στο ίδιο μονοπάτι.

Στον Πεντάλοφο Κοζάνης, ένα από τα Μαστοροχώρια του νομού, όταν οι άνδρες κίνησαν για να αποτρέψουν άλλη μία βαρβαρική επιδρομή, οι γυναίκες ανέλαβαν τη διακίνηση πολεμοφοδίων, ρούχων και τροφίμων, καθώς και τη μεταφορά των τραυματιών — αυτό που σήμερα λέγεται logistics.

Η Αρετή Βούγια, 106 ετών σήμερα, ίσως η τελευταία επιζήσασα από τις «Γυναίκες της Πίνδου», θυμάται τις πρώτες μέρες του πολέμου και τραγουδά με δύναμη το εμβατήριο του ελληνικού στρατού, όταν κατακτούσε κορυφές δόξης λαμπρής: «Πάνω εκεί στης Πίνδου μας τις κορφές, που, θαρρείς, τ’ αστέρια φιλούνε, κάθε νύχτα λίγες αχνές μορφές τα πυκνά σκοτάδια ερευνούν. Της πατρίδος πάντα πιστοί φρουροί, τον εχθρό να ‘ρθει καρτερούνε, τον εχθρό που πίστευε πως μπορεί στην Ελλάδα νικητής να μπει».

Μία απλή γυναίκα στο μέτωπο, η κ. Βούγια ήταν μόλις είκοσι ετών όταν βρέθηκε δίπλα στον τραυματισμένο στρατηγό Κωνσταντίνο Δαβάκη, για τον οποίο λέει ότι «ήταν ο εξυπνότερος στρατηγός στον κόσμο». Ήταν αρχές Νοεμβρίου του 1940, κατά τη διάρκεια της ελληνικής αντεπίθεσης, όταν ο Δαβάκης δέχθηκε πυρά στο στήθος. Μη γνωρίζοντας τον κίνδυνο για έναν τραυματία, η νεαρή τότε Αρετή θέλησε να του προσφέρει νερό, αλλά την απέτρεψαν οι στρατιώτες.

Ο επικεφαλής του Αποσπάσματος Πίνδου, ο στρατηγός Δαβάκης, είχε σχεδιάσει και οργανώσει την αμυντική γραμμή που αναχαίτισε την επίθεση της ιταλικής Μεραρχίας Αλπινιστών «Τζιούλια», με ελάχιστα μέσα και περίπου 2.000 άνδρες απέναντι σε πολλαπλάσιους Ιταλούς. Η επιχείρησή του βασίστηκε στην υποστήριξη των ντόπιων και ιδίως των γυναικών, για την επιμελητεία του στρατού.

Στο κάλεσμα του στρατού και της πατρίδας οι γυναίκες δεν δίστασαν, δεν φοβήθηκαν, δεν κρύφτηκαν. Μπήκαν μπροστά, αψηφώντας κάθε κίνδυνο. Ο γιος της κ. Βούγια, ο Δημήτρης, δηλώνει υπερήφανος για τη μητέρα του, η οποία μαζί με άλλες γυναίκες ανέβαιναν νύχτα με δαδιά στα μονοπάτια για να φτάσουν στα χαρακώματα και να παραδώσουν στα αμπριά το βαρύ φορτίο που κουβαλούσαν στους ώμους, γιατί την ημέρα τις βομβάρδιζαν τα εχθρικά αεροπλάνα.

Γυναίκες και άνδρες όπως εκείνοι, όπως σημειώνεται, δικαιώνουν τον ποιητή, τα λόγια του οποίου αποτελούν διαχρονική αλήθεια: «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Δεν τη σκιάζει φοβέρα καμιά, μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς τη δόξα τραβά».