Η Θεσσαλονίκη τιμά τον Άγιο Δημήτριο και την επέτειο της απελευθέρωσης

Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου η Θεσσαλονίκη τιμά τον πολιούχο της, τον Άγιο Δημήτριο, σε μια ημέρα που συνδυάζει τη μεγάλη θρησκευτική γιορτή της Ορθόδοξης Εκκλησίας με την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης το 1912. Οι εκδηλώσεις εκτείνονται σε τριήμερο και κορυφώνονται με τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου.

Το πρόγραμμα της ημέρας

Οι εορταστικές εκδηλώσεις ξεκινούν στις 08:00 με την έπαρση της σημαίας στον Λευκό Πύργο, ενώ με την ανατολή του ηλίου ο ουλαμός πυροβολικού της ΑΣΔΗΜ θα εκτελέσει 21 κανονιοβολισμούς. Στις 11:00 θα τελεστεί δοξολογία για την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης, με προεξάρχοντα τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο και με τη συμμετοχή του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα.

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιήσει στις 19:00, στην Αίθουσα Τελετών, τον επίσημο εορτασμό για τον Άγιο Δημήτριο, την 114η επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης και το Έπος του 1940. Πανηγυρική ομιλία με θέμα «Από τον Άγιο Δημήτριο στο “Όχι” του Μεταξά» θα εκφέρει ο Sir Roderick Beaton, ομότιμος καθηγητής της Έδρας Κοραή Νεοελληνικής και Βυζαντινής Ιστορίας, Γλώσσας και Λογοτεχνίας του King’s College London. Στην εκδήλωση θα παρευρεθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ενώ προβλέπεται ζωντανή μετάδοση, με είσοδο μόνο για κατόχους προσκλήσεων και δήλωση συμμετοχής.

Οι επόμενες δύο μέρες

Την Τρίτη 27 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί μαθητική παρέλαση στην πόλη, ενώ την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, στις 11:00, θα διεξαχθεί η μεγάλη στρατιωτική παρέλαση για την εθνική επέτειο. Η παρέλαση θα γίνει στη λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου, από την οδό Γεωργίου Παπανδρέου (πρώην Ανθέων) μέχρι τον Λευκό Πύργο.

Ιστορικό υπόβαθρο και εορτολόγιο

Η 26η Οκτωβρίου είναι μία από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές γιορτές του φθινοπώρου. Την ίδια ημέρα τιμώνται επίσης οι Μάρτυρες Λούππος, Λέπτινα και Γλύκων, ενώ γίνεται ανάμνηση μεγάλου σεισμού που έπληξε την Κωνσταντινούπολη τον 8ο αιώνα, επί αυτοκράτορα Λέοντα Γ΄.

Ο Άγιος Δημήτριος έζησε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., την εποχή των μεγάλων διωγμών κατά των Χριστιανών στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από επιφανή οικογένεια και απέκτησε υψηλή θέση στη ρωμαϊκή διοίκηση και τον στρατό, χωρίς να κρύβει τη χριστιανική του πίστη. Επί του αυτοκράτορα Γαλερίου συνελήφθη και φυλακίστηκε, καθώς αρνήθηκε να αποκηρύξει τον Χριστιανισμό, και μαρτύρησε με λογχισμούς μέσα στη φυλακή γύρω στο 306 μ.Χ. Η παράδοση συνδέει τη φυλάκισή του με τον νεαρό Νέστορα, ο οποίος, αφού ζήτησε την ευλογία του, νίκησε σε μονομαχία τον ισχυρό παλαιστή Λυαίο. Ο Άγιος έλαβε την προσωνυμία «Μυροβλύτης» από το ευωδιαστό μύρο που, κατά την παράδοση, ανέβλυζε από τον τάφο και τα λείψανά του, φαινόμενο που θεωρήθηκε ένδειξη αγιότητας και συνδέθηκε με πολυάριθμες διηγήσεις θαυμάτων.

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Ελλάδας και περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Στην κρύπτη του διατηρείται η παράδοση του τόπου του μαρτυρίου, ενώ το προσκύνημά του προσελκύει πιστούς από ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Ο Άγιος Δημήτριος τιμάται ως πολιούχος ή ιδιαίτερος προστάτης, εκτός από τη Θεσσαλονίκη, και στην Ελασσόνα, τον Λαγκαδά, τη Ναύπακτο, τη Σιάτιστα, τη Χρυσούπολη, τον Αλμυρό, τον Κολινδρό, την Πετρούπολη, την Κερατέα, τον Άγιο Δημήτριο Αττικής, τον Αυλώνα Αττικής και τον Μικρό Βάλτο Κορινθίας. Ο Άγιος Λούππος ήταν, σύμφωνα με την παράδοση, υπηρέτης του Δημητρίου, ο οποίος μετά το μαρτύριό του παρέλαβε τον χιτώνα και το δαχτυλίδι του, βαμμένα με το αίμα του, και μαρτύρησε κι αυτός αφού με αυτά επιτελούσε θαύματα.