Αρχιεπίσκοπος Συμεών: Επικείμενη η υπογραφή συμφωνίας για τη Μονή Σινά

Ο Αρχιεπίσκοπος Σινά, Φαράν και Ραϊθώ Συμεών ανακοίνωσε το Σάββατο (24/10) την πρόθεσή του για τη σύναψη συμφωνίας με το αιγυπτιακό κράτος σχετικά με το καθεστώς της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά. Η υπογραφή δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη: η ημερομηνία της θα οριστεί «στο εγγύς μέλλον», μόλις το επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του Αρχιεπισκόπου, σε συνεννόηση με τους πατέρες της Μονής και την αιγυπτιακή κυβέρνηση.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η απόφαση ακολούθησε την ομόφωνη υποστήριξη που εξασφάλισε από τις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, καθώς και οι Εκκλησίες της Ελλάδος και της Κύπρου εξέφρασαν, μέσω πατριαρχικών και συνοδικών γραμμάτων, την «αμέριστη αδελφική τους συμπαράσταση» για την υπογραφή της συμφωνίας, με τα γράμματα αυτά να έχουν καταχωρηθεί στο αρχείο της Μονής.

Η αφετηρία: η απόφαση του Εφετείου της Ισμαηλίας και η πρόταση της Αιγύπτου

Η εξέλιξη έπεται της απόφασης του Εφετείου της Ισμαηλίας της 28ης Μαΐου 2025, η οποία δημιούργησε νέα δεδομένα για το καθεστώς της Μονής και των μοναστηριακών εγκαταστάσεων και ακινήτων της στην αιγυπτιακή έννομη τάξη. Σε αυτό το πλαίσιο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση πρότεινε σχέδιο συμφωνίας με στόχο να αποσαφηνιστούν περαιτέρω πτυχές της δικαστικής απόφασης και ο τρόπος υλοποίησής της, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση του μοναστικού βίου και να διευκρινιστεί η θέση και η λειτουργία της Μονής στο πλαίσιο της σύγχρονης αιγυπτιακής νομοθεσίας.

Η Σιναϊτική Αδελφότητα ζήτησε να της δοθεί χρόνος για τη διεξοδική μελέτη της πρότασης, την υποβολή βελτιωτικών και διορθωτικών προτάσεων επί της πρακτικής εφαρμογής της, καθώς και την επιστημονική τεκμηρίωση του καθεστώτος της Μονής και των ακινήτων που αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Ο σχετικός φάκελος καταρτίστηκε ως επιστημονική μελέτη, ενώ το σχέδιο συμφωνίας συμπληρώθηκε με επεξηγηματικά συνοδευτικά έγγραφα. Ο διάλογος παρατάθηκε πέραν του ενός έτους, με τον Αρχιεπίσκοπο να αναφέρει ότι στην παράταση αυτή συνέβαλε και η «πρόσφατη περιπέτεια υγείας της ελαχιστότητός μου».

Στη δήλωσή του, ο κ. Συμεών εκφράζει την ικανοποίησή του για την κατανόηση που επέδειξαν η αιγυπτιακή κυβέρνηση και ο πρόεδρος της χώρας, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι (Abdel Fattah el-Sisi), επισημαίνοντας ότι συνάντηση και βοηθούς στην προσπάθεια αποτέλεσαν επίσης η Ελληνική Πολιτεία και «πολλοί άλλοι φιλικοί κύκλοι της Μονής ανά τον κόσμο». Η δήλωση διαβιβάστηκε στα υπουργεία Παιδείας και Εξωτερικών.

Η εκκλησιαστική διαβούλευση και η εκτίμηση για το Ανώτατο Ακυρωτικό

Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση της Σιναϊτικής Αδελφότητας διαδραμάτισε η διαβούλευση με τις Ορθόδοξες Εκκλησίες. Όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση, η Αδελφότητα απευθύνθηκε αρχικά στο νομοκανονικώς οικείο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, προκειμένου να λάβει την υπεύθυνη γνώμη της Σιωνίτιδος Εκκλησίας επί του σχεδίου συμφωνίας. Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος, κρίνοντας ότι το θέμα χρήζει μείζονος θεωρήσεως, απευθύνθηκε στη συνέχεια, κατόπιν και δικής της επιθυμίας, στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο και στις Εκκλησίες Κύπρου και Ελλάδος, οι οποίες και ενημερώθηκαν αναλυτικά.

Ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρει ότι στο μεσοδιάστημα η Αδελφότητα δέχθηκε «ποικίλες αντιφατικές εισηγήσεις και πληροφορίες» από αρμοδίους και αναρμοδίους, ωστόσο έκρινε ότι πρωτίστως θα ωφεληθεί από τη μακραίωνη εμπειρία των Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών. Υπενθυμίζει επίσης ότι η Μονή, η οποία «ακμάζει εδώ και δεκαπέντε αιώνες» στην Αίγυπτο, απολαμβάνει ιστορικά ιδιαίτερου καθεστώτος εκκλησιαστικής αυτονομίας, αποτελώντας παράλληλα «Κιβωτό της οικουμενικής Ορθοδοξίας». Ο ίδιος εκλέχθηκε στη θέση του Αρχιεπισκόπου μετά την απόφαση της 28ης Μαΐου 2025, με τη Μονή να λαμβάνει το σχέδιο συμφωνίας «προ έτους», μετά την εκλογή του.

Σχετικά με το νομικό σκέλος, ο Αρχιεπίσκοπος εκτιμά ότι μετά την ανακοίνωση «εκλείπει πλέον ο λόγος έκδοσης της απόφασης του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου» της Αιγύπτου, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι το κλίμα εμπεδωμένης εμπιστοσύνης θα επιτρέψει την οριστικοποίηση τυχόν εκκρεμοτήτων που ανακύψουν κατά την εφαρμογή της συμφωνίας και των συνοδευτικών της εγγράφων. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το CNN, πρόκειται για εκτίμηση του ίδιου και όχι για επίσημη επιβεβαίωση τερμαματισμού της δικαστικής διαδικασίας, ενώ η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς εκπνέει η προθεσμία αναστολής της έκδοσης της απόφασης.

Κλείνοντας, ο Αρχιεπίσκοπος υπογραμμίζει ότι η εξέλιξη αποτελεί έκφραση της ενότητας των Ορθοδόξων Εκκλησιών της Ανατολής, ευχαριστώντας τους Προκαθημένους και τις Ιερές Συνόδους για τη στήριξή τους και αποδίδοντας τη συμφωνία, μεταξύ άλλων, στη μεσιτεία της πολιούχου Αγίας Αικατερίνης. Η ανακοίνωση επαναβεβαιώνει τη μακραίωνη και αδελφική σχέση δύο κρατών και μεγάλων πολιτισμών, της Αιγύπτου και της Ελλάδος. Παράλληλα, διαβεβαιώνει ότι το Θεοβάδιστο Όρος Σινά βρίσκεται «Χάριτι Θεού στην θέση του», με τους πατέρες να συνεχίζουν τη διακονία τους και να υποδέχονται κάθε προσκυνητή, επισκέπτη και περιηγητή, ενώ δεν έχει γίνει ακόμη γνωστό το ακριβές περιεχόμενο και οι όροι της συμφωνίας.