Εκτόξευση Crew-13: Τέσσερις αστροναύτες σε τροχιά με ρεκόρ ταχύτητας

Η SpaceX εκτόξευσε την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026 το πλήρωμα της αποστολής Crew-13 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με πύραυλο Falcon 9 και διαστημόπλοιο Dragon, από το Space Launch Complex 40 στο Cape Canaveral Space Force Station της Φλόριντα. Η εκτόξευση έγινε στις 11:10 π.μ. τοπική ώρα (18:10 ώρα Ελλάδας, 1510 UTC), σύμφωνα με ανακοίνωση της NASA.

Στο πλήρωμα βρίσκονται οι αστροναύτες της NASA Τζέσικα Γουότκινς (Jessica Watkins), που αναλαμβάνει ως κυβερνήτης της αποστολής, και Λιούκ Ντελέινι (Luke Delaney), ο αστροναύτης του Καναδικού Διαστημικού Οργανισμού (CSA) Τζόσουα Κούτρικ (Joshua Kutryk) και ο κοσμοναύτης της Roscosmos Σεργκέι Τετεριάτνικοφ (Sergey Teteryatnikov).

Ταχύτερη μετάβαση για αμερικανικό πύραυλο

Η πτήση προς τον σταθμό, που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 400 χιλιομέτρων από τη Γη, αναμένεται να ολοκληρωθεί σε περίπου οκτώ ώρες — χρόνος που, σύμφωνα με τη NASA, αποτελεί ρεκόρ για αμερικανικό πύραυλο και την ταχύτερη μετάβαση που έχει επιτευχθεί ποτέ από την εταιρεία του Έλον Μασκ (Elon Musk). Η προσάραξη στον ISS αναμένεται στις 7 μ.μ. EDT, ενώ η NASA μετέδωσε ζωντανά τα γεγονότα από τις 5:20 μ.μ. EDT μέσω των πλατφορμών της. Για σύγκριση, η προηγούμενη αποστολή που αναχώρησε από αμερικανικό έδαφος, τον περασμένο Φεβρουάριο, χρειάστηκε περισσότερες από 30 ώρες για να φτάσει στον σταθμό.

Πρόκειται για αποστολή μακράς διάρκειας, με το πλήρωμα να αναμένεται να παραμείνει στον σταθμό περίπου έξι μήνες, δηλαδή έως την άνοιξη. Οι τέσσερις αστροναύτες θα αντικαταστήσουν το πλήρωμα που βρίσκεται στον ISS από τον Φεβρουάριο: τους Αμερικανούς Τζέσικα Μέιρ (Jessica Meir) και Τζακ Χάθαγουεϊ (Jack Hathaway), τη Γαλλίδα της ESA Σοφί Αντενό (Sophie Adenot) και τον Ρώσο Αντρέι Φεντιάγεφ (Andrei Fedyaev). Το αποχωρούν πλήρωμα θα παραμείνει για λίγες ημέρες στο «διαστημικό εργαστήριο» και θα αναχωρήσει το νωρίτερο τη Δευτέρα, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Αναβολή τριών εβδομάδων λόγω διαρροής

Η εκτόξευση είχε αναβληθεί για τρεις εβδομάδες, προκειμένου να διορθωθεί διαρροή στο σύστημα καυσίμου της κάψουλας. Η αποστολή ήταν αρχικά προγραμματισμένη για τα μέσα Σεπτεμβρίου. Επιπλέον, άστατες καιρικές συνθήκες με πυκνές συννεφιές απείλησαν το πρωί να διακόψουν την αντίστροφη μέτρηση, αλλά ο ουρανός τελικά καθάρισε αρκετά ώστε η εκτόξευση να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια.

Πρόκειται για το 13ο πλήρωμα που εκτοξεύει η SpaceX για τη NASA, χωρίς να υπολογίζεται η δοκιμαστική πτήση του 2020. Το σήμα της αποστολής τιμά το Apollo 13 του 1970, τη δραματική σεληνιακή αποστολή που ολοκληρώθηκε με την ασφαλή επιστροφή των αστροναυτών. Τα μέλη του πληρώματος μεταφέρθηκαν στην εξέδρα εκτόξευσης με μαύρα Tesla με πινακίδες «Lucky 13». Πριν την εκτόξευση, οι αστροναύτες ακολούθησαν και την παραδοσιακή συνήθεια του προεκτόξευτου παιχνιδιού καρτών, με το οποίο «γαντζώνουν» την κακή τύχη. Μετά την είσοδο του διαστημοπλοίου σε τροχιά, η Γουότκινς ευχαρίστησε την ομάδα εδάφους με τη φράση «Thanks for an amazing ride», ενώ για το σήμα δήλωσε: «We really wanted to honor their legacy, honor their resilience and their grit…», αναφερόμενη στο Apollo 13.

Πρώτη μαύρη γυναίκα διοικητής πληρώματος σε τροχιά

Με την εκτόξευση του αργά το πρωί από το Cape Canaveral, η Γουότκινς έγινε η πρώτη μαύρη γυναίκα που ηγείται πληρώματος σε τροχιά, ενώ πραγματοποιεί το δεύτερο ταξίδι της στον ISS, μετά την παραμονή της το 2022. Γεωλόγος στο επάγγελμα, εργάστηκε πριν από μια δεκαετία με το ρόβερ Curiosity του Άρη. Ο Κούτρικ, συνταγματάρχης της Royal Canadian Air Force, δήλωσε πριν από την εκτόξευση: «We feel like some of the luckiest people in the world». Το στέλεχος της NASA Ντάνα Βάιγκελ (Dana Weigel) σημείωσε την παραμονή της εκτόξευσης: «A lot of life-changing things can happen over six months».

Ο Ντελέινι, αποστρατευμένος πεζοναύτης, ο Κούτρικ και ο Τετεριάτνικοφ, πρώην υποβρυχιακός, πραγματοποιούν όλοι το πρώτο τους ταξίδι στο διάστημα. Ιδιαίτερη προσωπική συγκυρία αντιμετωπίζει ο Κούτρικ: η σύζυγός του Χέδερ (Heather) αναμένεται να γεννήσει το τρίτο τους παιδί στα τέλη Νοεμβρίου, γεγονός που θα τον καταστήσει τον τέταρτο άνδρα που γίνεται πατέρας ενώ βρίσκεται σε τροχιά. Ο Καναδικός Διαστημικός Οργανισμός έχει δεσμευτεί να στηρίξει την οικογένεια όταν έρθει η μεγάλη μέρα. Στο παρελθόν, η NASA είχε οργανώσει το 2004 ραδιοφωνική σύνδεση μεταξύ του αστροναύτη Μάικ Φίνκε (Mike Fincke) και της αίθουσας τοκετού της συζύγου του, ενώ ο Ράντι Μπρέσνικ (Randy Bresnik), διοικητής της αποστολής Artemis III του επόμενου έτους, αποτελεί επίσης ιστορικό παράδειγμα. Τα νέα ταξίδεψαν πιο αργά για τον Αυστριακό Φραντς Φίεμπεκ (Franz Viehböck): η κόρη του γεννήθηκε λίγες ώρες μετά την εκτόξευσή του προς τον σοβιετικό σταθμό Mir το 1991, αλλά έμαθε τη γέννησή της την επόμενη μέρα.

Ο ISS φιλοξενεί αστροναύτες σε μόνιμη βάση εδώ και 25 χρόνια και αποτελεί ένα από τα τελευταία πεδία διεθνούς συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας — συνεργασία που αναμένεται να λήξει έως το 2030, όταν ο σταθμός θα «συνταξιοδοτηθεί».