Γροιλανδία: Συμφωνία ΗΠΑ–Δανίας για «μόνιμο έλεγχο ασφαλείας»

Οι ΗΠΑ και η Δανία κατέληξαν σε συμφωνία για τη Γροιλανδία, την οποία ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Η συμφωνία αφορά την ασφάλεια στο αρκτικό νησί και προβλέπει, σύμφωνα με τον ίδιο, μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας της Γροιλανδίας από την Ουάσινγκτον, καθώς και απαγόρευση εγκατάστασης ρωσικών και κινεζικών βάσεων στο αρκτικό έδαφος. Παράλληλα, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναπτύξουν σημαντική στρατιωτική παρουσία στο νησί της Αρκτικής.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα», σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, όπου και έκανε την ανακοίνωση περί ολοκλήρωσης της συμφωνίας με τη Δανία.

Θετική υποδοχή από Δανία και Γροιλανδία

Η Δανία χαιρέτισε τη συμφωνία, την οποία περιέγραψε ως δεσμευτική. Θετική στάση τηρούν και οι αρχές της Γροιλανδίας, του αυτόνομου εδάφους που βρίσκεται υπό δανική κυριαρχία, στο οποίο αφορούν οι βασικές διατάξεις της συμφωνίας.

Η συμφωνία παρουσιάζεται ως συμβιβασμός που γεφυρώνει το ρήγμα που είχε δημιουργηθεί στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ. Οι εντάσεις αυτές είχαν προκύψει από τις προηγούμενες απειλές του Αμερικανού προέδρου, οι οποίες είχαν προκαλέσει σοβαρή κρίση στις σχέσεις του με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ερωτηματικά για το ζήτημα της προσάρτησης

Παρά τη θετική υποδοχή, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν με τη συμφωνία επιβεβαιώνεται ή απορρίπτεται ουσιαστικά το αίτημα του Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Το τί ακριβώς ισχύει τελικά ως προς την κυριαρχία του νησιού δεν είναι σαφές από τις μέχρι τώρα διαθέσιμες πληροφορίες, και γι’ αυτό τίθεται ευθέως το ερώτημα «ισχύει η δήλωση Τραμπ;».

Επίσης δεν έχει διευκρινιστεί το ακριβές περιεχόμενο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, δηλαδή αν πρόκειται για νέες δυνάμεις ή βάσεις και υπό ποια νομική μορφή θα λειτουργεί ο «μόνιμος έλεγχος ασφαλείας» που εξαγγέλλεται. Η διατύπωση περί «σημαντικής στρατιωτικής παρουσίας» δεν συνοδεύεται από στοιχεία για μονάδες, εξοπλισμό ή χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης.

Η έννοια του «μόνιμου ελέγχου» δημιουργεί επιπλέον ερωτήματα σχετικά με τη σχέση του με τη δανική κυριαρχία επί του αυτόνομου εδάφους.

Η απαγόρευση βάσεων στην Αρκτική

Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας είναι η δέσμευση ότι στο νησί δεν θα εγκατασταθούν βάσεις αντιπάλων των ΗΠΑ, με αναφορές συγκεκριμένα στη Ρωσία και την Κίνα.

Τέλος, η ημερομηνία υπογραφής ή ανακοίνωσης της συμφωνίας δεν έχει επιβεβαιωθεί πλήρως, όπως δεν έχει δημοσιοποιηθεί ούτε το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης. Αναμένεται επίσημη επιβεβαίωση από τη δανική κυβέρνηση και την ηγεσία της Γροιλανδίας για τα ακριβή σημεία της συμφωνίας, τον τρόπο εφαρμογής του ελέγχου ασφαλείας και το νομικό της καθεστώς.