Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Τριβές στη ΝΔ μετά την κύρωση

Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Τρίπολη προκάλεσε σφοδρή αντίδραση της Αθήνας, αλλά ταυτόχρονα δημιούργησε μια νέα εστία αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας. Βουλευτές και στελέχη του κυβερνητικού κόμματος έκαναν τοποθετήσεις που αποκλίνουν από την επίσημη γραμμή, με άλλους να μιλούν ανοιχτά για πολιτική ήττα και άλλους να επιχειρούν να αποφορτίσουν την εξέλιξη. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κλήθηκε να απαντήσει στις «παραφωνίες», καταλογίζοντας σε όσους μιλούν για εθνική ήττα ότι νομιμοποιούν, έστω και άθελά τους, τις παράνομες θέσεις της άλλης πλευράς.

«Τον ήπιαμε» και η αναδίπλωση

Καυστική ήταν η τοποθέτηση του βουλευτή της ΝΔ Δημήτρη Καλογερόπουλου, ο οποίος συμπύκνωσε την κριτική του στη φράση «τον ήπιαμε». Ο βουλευτής άσκησε κριτική στην αναμονή της ελληνικής πλευράς και αναφέρθηκε σε αστοχίες στους χειρισμούς. Λίγες ώρες αργότερα προχώρησε σε αναδίπλωση: με δημόσια ανάρτηση χαρακτήρισε τη διατύπωσή του ατυχή και υπογράμμισε την εμπιστοσύνη του στα διπλωματικά και γεωστρατηγικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η παρέμβαση του Δημήτρη Καιρίδη, βουλευτή, πρώην υπουργού και καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Μιλώντας την Πέμπτη, ο Καιρίδης υποστήριξε ότι η κύρωση δεν μεταβάλλει τη νομική υπόσταση του μνημονίου, αλλά εκτίμησε ότι «πολιτικά είναι μια ήττα για εμάς». Συνέδεσε την εξέλιξη με τη μετατόπιση της ανατολικής Λιβύης προς την Τουρκία και χαρακτήρισε «κατάπτυστη» την ανακοίνωση του State Department.

Σε νέα παρέμβασή του την Παρασκευή, ο Καιρίδης περιέγραψε την εξέλιξη ως πολιτική ήττα κατεξοχήν για την Αίγυπτο, η οποία είχε επενδύσει στην πλευρά του Λίβυου διοικητή Χαφτάρ, σημειώνοντας παράλληλα ότι πρόκειται για αρνητική εξέλιξη και για την Ευρώπη.

Μπακογιάννη, Χατζηδάκης και η υπεράσπιση της κυβερνητικής γραμμής

Ξεχωρίζει η εκτίμηση της πρώην υπουργού Εξωτερικών Ντόρας Μπακογιάννη, η οποία την Παρασκευή αναγνώρισε τον δυσάρεστο χαρακτήρα της εξέλιξης, επισημαίνοντας ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία και οι οικονομικές παρεμβάσεις στην περιοχή είχαν καταστήσει ορατή την κατεύθυνση των πραγμάτων. Η Μπακογιάννη επέκρινε την αμερικανική διπλωματία για τις ίσες αποστάσεις που τηρεί, απέρριψε ωστόσο την ανάγνωση περί εθνικής ήττας, υπερασπίστηκε τους χειρισμούς της Αθήνας και υποστήριξε ότι η κύρωση δεν αλλάζει τον σχεδιασμό για τις έρευνες νοτίως της Κρήτης.

Τον αρνητικό χαρακτήρα της εξέλιξης είχε αναγνωρίσει και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος μιλώντας στο Action24 σημείωσε ότι δεν πρόκειται για ευχάριστη εξέλιξη, επέμεινε ωστόσο ότι αυτή δεν ακυρώνει τις εθνικές επιτυχίες των τελευταίων ετών. Στην υπεράσπιση της κυβερνητικής πολιτικής κινήθηκε και ο Κώστας Καραγκούνης, ο οποίος μιλώντας στο Open επικαλέστηκε την ευρωπαϊκή καταδίκη του μνημονίου, τις συνομιλίες με την Αίγυπτο για επέκταση της οριοθέτησης της ΑΟΖ και τις ενεργειακές έρευνες νοτίως της Κρήτης.

Η απάντηση Μαρινάκη και το στίγμα Μητσοτάκη

Η κυβερνητική θέση εκφράστηκε από τον Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος δήλωσε ότι η κύρωση δεν μεταβάλλει τον παράνομο χαρακτήρα του μνημονίου ούτε παράγει έννομα αποτελέσματα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να αναλύεται με «γηπεδικούς όρους» και ότι όποιος χαρακτηρίζει «ήττα» τις εξελίξεις νομιμοποιεί, έστω και άθελά του, το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Ο Μαρινάκης αντέταξε τις συμφωνίες ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, προειδοποιώντας ότι είναι άδικο η χώρα να υπονομεύει η ίδια τη διεθνή θέση της.

Το ευρύτερο πολιτικό στίγμα έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από τα Βριλήσσια. Χωρίς ειδική αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την ασφάλεια της Ελλάδας, την ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων και τη διεθνή θέση της χώρας. Υπογράμμισε τη σημασία της κυβερνητικής εμπειρίας μέσα σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων, δεσμεύτηκε για συνέχεια στην ίδια κατεύθυνση και ζητά από όλους να εκπέμπουν το ίδιο μήνυμα.

Στο εσωτερικό του κόμματος, πάντως, το ζήτημα δεν φαίνεται να έχει κλείσει. Η κύρωση του μνημονίου από την Τρίπολη προκαλεί ήδη αγωνία για το πώς θα το εισπράξει το δεξιό ακροατήριο, το οποίο η Νέα Δημοκρατία προσπαθεί να ξανακερδίσει, ενώ οι διαδοχικές αποκλίνουσες τοποθετήσεις στελεχών και η αναδίπλωση του Καλογερόπουλου καταδεικνύουν τον εσωκομματικό προβληματισμό για τις εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο.