Το «εκνευριστικό βουητό» των drones παραδόσεων και η αναζήτηση πιο αθόρυβων μηχανημάτων

Οι υπηρεσίες παράδοσης με drones, που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν είδος πρωτοτυπίας, γίνονται σταδιακά μέρος της καθημερινότητας για πολλούς ανθρώπους στις ΗΠΑ. Το Amazon Prime Air βρίσκεται σε διαδικασία επέκτασης των παραδόσεων σε σχεδόν 500 πόλεις και κωμοπόλεις, μεταφέροντας προϊόντα που χωρούν σε χώρο μεγέθους κουτιού παπουτσιού, ενώ έχει ξεκινήσει και εξυπηρέτηση πελατών σε περιοχές γύρω από το Ντάρλινγκτον στη βόρεια Αγγλία.

Μικρότερες υπηρεσίες drone κάνουν επίσης την εμφάνισή τους: σε ορισμένες αμερικανικές πόλεις οι πελάτες μπορούν να παραγγείλουν «ιπτάμενες» λιχουδιές από την τοπική πιτσαρία ή το παγωτατζίδικο. Ωστόσο, όσο εξαπλώνεται το φαινόμενο, τόσο μεγαλώνουν και τα παράπονα για τον θόρυβο.

Η Άσλεϊ Σμιτ, 44χρονη διοικητική υπάλληλος που ζει στην περιοχή Νορθ Γκάρλαντ, προάστιο του Ντάλας, δηλώνει ότι δεν περνά πλέον πολύ χρόνο στον κήπο της και έχει εγκαταλείψει τις ποδηλατικές διαδρομές στα τοπικά πάρκα, όπου φωτογράφιζε έντομα, σαύρες και φρύνους. Αιτία είναι τα drones παραδόσεων που πετούν πάνω από τη γειτονιά της. «Εκπέμπουν αυτό το πολύ εκνευριστικό βουητό. Πυροδοτεί την απόκριση μάχης ή φυγής», λέει. «Ακούς τα drones όταν πλησιάζουν, τα ακούς μέσα στο σπίτι σου όταν περνούν ακριβώς από πάνω σου και μετά τα ακούς καθώς απομακρύνονται».

Όπως εξηγεί ο Αντόνιο Τόριχα Μαρτίνεθ, καθηγητής ακουστικής μηχανικής και ψυχοακουστικής στο Πανεπιστήμιο του Σάλφορντ, ο ήχος των drones τείνει να είναι «ιδιαίτερα αισθητός, ακόμη και όταν τα συνολικά επίπεδα ήχου είναι σχετικά χαμηλά». Σε αντίθεση με τα αεροπλάνα, τα drones πετούν σε χαμηλό ύψος και ενδέχεται να περνούν ακριβώς πάνω από κατοικημένες περιοχές. «Μπορούν να εκθέσουν κοινότητες που δεν είχαν προηγουμένως βιώσει σημαντικό θόρυβο αεροσκαφών και που συνεπώς ενδέχεται να είναι πιο ευαίσθητες σε αλλαγές στο τοπικό τους ηχητικό τοπίο», σημειώνει, παραπέμποντας σε έρευνες που δείχνουν ότι οι άνθρωποι αντιδρούν έντονα σε έναν θόρυβο όταν θεωρούν την πηγή του «καινούργια, παρεμβατική ή συχνή». Προειδοποιεί δε ότι τα παράπονα μάλλον θα πληθαίνουν: «Αυτή τη στιγμή βλέπουμε ορισμένα από αυτά τα προβλήματα εντοπισμένα σε κάποιες περιοχές, αλλά όσο επεκτείνεται ο κλάδος των drones, όλο και περισσότερα τέτοια παράπονα θα συμβαίνουν».

Στις ΗΠΑ, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας (FAA) ρυθμίζει τα εμπορικά drones, έχει όμως δεχτεί κριτική επειδή επιτρέπει θορυβώδεις εναέριες παραδόσεις. Η FAA απαντά ότι οι χειριστές και οι τοπικοί άρχοντες φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για την αντιμετώπι των ανησυχιών της κοινότητας.

Η τεχνολογία θα μπορούσε να απαλλαγεί από το ενοχλητικό βουητό; Το λονδρέζικο startup Greenjets σχεδίασε ένα σύστημα πρόωσης το οποίο, όπως αναφέρει, μπορεί να μειώσει τον θόρυβο των drones κατά τουλάχιστον τα δύο τρίτα. Όπως εξηγεί ο Ντάρεν Τζέιμς, υπεύθυνος μελλοντικών τεχνολογιών της εταιρείας, η προσέγγιση στοχεύει τόσο στο «επίπεδο του θορύβου όσο και στη συχνότητά του». Ενώ τα τυπικά drones χρησιμοποιούν έλικες που περιστρέφονται στον αέρα δημιουργώντας το υψίσυχνο βουητό, η Greenjets κλείνει τις περιστρεφόμενες λεπίδες μέσα σε θάλαμο, ώστε να αποσβένει τον ήχο και να τον κατευθύνει μακριά από το έδαφος. Το σύστημά της ηρεμεί επίσης τα πράγματα με χαμηλότερη ταχύτητα στροφών και υλικά που μειώνουν τον θόρυβο δόνησης.

Η τεχνολογία χαμηλού θορύβου της Greenjets έχει χρησιμοποιηθεί από αστυνομικές δυνάμεις και ομάδες ασφάλειας λιμανιών στη Γερμανία, αλλά και από οικολόγους στην Αφρική που επιχειρούν να εντοπίζουν λαθροκυνηγούς από ψηλά χωρίς να γίνονται αντιληπτοί. Και οι χειριστές drones στο πεδίο μάχης έχουν καλό λόγο να κρατούν τον θόρυβο χαμηλά, ώστε να μην ειδοποιούν τον αντίπαλο για την προσέγγιση των μη επανδρωμένων οχημάτων τους. «Υπάρχουν προσπάθειες μείωσης του ήχου των drones. Οι Αμερικανικές Ειδικές Δυνάμεις ενδιαφέρονται, σε πειραματικό στάδιο», λέει ο Ρόμπερτ Τόλαστ, ερευνητής στο βρετανικό ινστιτούτο Royal United Services Institute (RUSI). Ωστόσο, όπως τονίζει, για τα μεγαλύτερα drones που χρησιμοποιούνται στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, η ταχύτητα προηγείται συνήθως της αθόρυβης κίνησης: «Το να το κάνεις πιο γρήγορο, όχι πιο αθόρυβο, φαίνεται να είναι η προσέγγιση», λέει.

Για τον επιχειρηματία από το Ντιτρόιτ Γκρεγκ Σάροου, η αφορμή ήταν η μετάδοση μιας παράστασης κλασικής μουσικής το 2012: χρειαζόταν να κινηματογραφήσει μια βιολονίστα από δύσκολη γωνία και ένα drone φαινόταν η μόνη λύση — με τη διαφορά ότι θα ήταν υπερβολικά θορυβώδες. «Ήξερα ότι το περισσότερο θόρυβο του drone προερχόταν από την έλικα, όχι από τον κινητήρα», αναφέρει, προσδιορίζοντας τις άκρες των λεπίδων ως την πηγή του ήχου. «Ρώτησα τον εαυτό μου ένα πολύ απλό ερώτημα: πώς θα έμοιαζε και πώς θα λειτουργούσε μια έλικα χωρίς άκρες;». Το αποτέλεσμα ήταν μια έλικα με στριφτές, loop-σχηματισμένες λεπίδες χωρίς μυτερά άκρα. Επειδή ήταν πιο εύκολο να δοκιμάσει την έλικά του στο νερό παρά να πετάει συνεχώς drone, ο Σάροου ανέπτυξε αρχικά μια πιο αθόρυβη έλικα σκάφους. Σήμερα όμως η εταιρεία του, Sharrow Engineering, εστιάζει στην ανάπτυξη «υπεραθόρυβων» στροφείων για drones. «Έχουμε επιβεβαιώσει ότι η τεχνολογία λειτουργεί σε εφαρμογές drones και ότι είναι εντυπωσιακά πιο αθόρυβη», δηλώνει.

Και οι εταιρείες που πρωτοπορούν στις παραδόσεις με drones λένε ότι εργάζονται για τη μείωση του θορύβου του στόλου τους. Εκπρόσωπος της Amazon αναφέρει ότι έχει επιτευχθεί «μετρήσιμη βελτίωση ήχου» και ότι τα νεότερα σχέδια χρησιμοποιούν ειδικά σχεδιασμένες έλικες «που παράγουν σχεδόν το μισό αντιληπτό ήχο της προηγούμενης γενιάς, με πιο ήπιο τόνο». Η κατασκευάστρις Wing, που παρέχει τα οχήματά της για παραδόσεις της Walmart, αναφέρει ότι οι έλικές της είναι σχεδιασμένες να ελαχιστοποιούν τον θόρυβο, ενώ αλλάζει και τις διαδρομές πτήσης ώστε να αποφεύγονται επαναλαμβανόμενες υπερπτήσεις πάνω από το ίδιο σπίτι ή τη ίδια γειτονιά.

Για τη Σμιτ, που έχει βαρεθεί τον θόρυβο, η μόνη πραγματικά ικανοποιητική λύση θα ήταν να σταματήσουν οι παραδόσεις με drones στην περιοχή της: «Θα ήθελα να σταματήσουν εντελώς μέχρι να καταλάβουν πώς οι υπηρεσίες τους παύουν να είναι ενόχληση», καταλήγει.