Στους 68 οι νεκροί από τη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία

Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους όταν δύο ισπανικά τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν την Τετάρτη (28/10), νότια της Μαδρίτης, κοντά στο Τολέδο. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι τραυματίστηκαν· από αυτούς, 58 μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο, ενώ 15 βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση. Σωστικά συνεργεία ερευνούν τα συντρίμμια αναζητώντας περισσότερες σορούς, σε αυτό που είναι το δεύτερο φετινό θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία και το πιο πολύνεκρο στην Ευρώπη από το 2013.

Ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε δήλωσε ότι η σύγκρουση συνέβη αφού δόθηκε άδεια σε τρένο της κρατικής εταιρείας Renfe να συνεχίσει το δρομολόγιό του, παρά το γεγονός ότι υπήρχε ενεργό σήμα «στοπ» (κόκκινο), λόγω ακινητοποιημένου τρένου μπροστά στην ίδια γραμμή. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Μαδρίτη, ο υπουργός ανέφερε ότι το κόκκινο σήμα ενεργοποιήθηκε εξαιτίας βλάβης στο σύστημα επικοινωνίας των υπολογιστών, γεγονός που σταμάτησε αυτόματα την κυκλοφορία, και ότι στη συνέχεια ελήφθη μια λανθασμένη απόφαση για την επανεκκίνηση του τρένου της Renfe, κατά παράβαση του πρωτοκόλλου.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος κήρυξε τριήμερο πένθος στη χώρα, δήλωσε σε τηλεοπτικό μήνυμα ότι «ολόκληρη η Ισπανία» βρίσκεται σε πένθος και ότι η «τρομερή τραγωδία» θα διερευνηθεί, δεσμευόμενος να αντιμετωπίσει τυχόν αστοχίες που θα έρθουν στο φως. Τα αίτια των δύο δυστυχημάτων που έχουν σημειωθεί μέσα στο 2026 φαίνεται, σύμφωνα με τον ίδιο, να μην σχετίζονται μεταξύ τους. «Εάν χρειαστεί να ενισχύσουμε περαιτέρω την ασφάλεια, προκειμένου να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στο σιδηροδρομικό μας δίκτυο υψηλών ταχυτήτων, θα το πράξουμε, διότι είναι απαράδεκτο για μια χώρα όπως η Ισπανία να βιώνει δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα υψηλών ταχυτήτων μέσα στο ίδιο έτος», δήλωσε ο Σάντσεθ.

Το αντιπολιτευόμενο Λαϊκό Κόμμα ανακοίνωσε ότι ακύρωσε όλες τις προεκλογικές εκδηλώσεις της ημέρας, ενόψει των εκλογών που θα διεξαχθούν στις 29 Νοεμβρίου, ενώ ο πρωθυπουργός κατευθυνόταν προς τον τόπο του δυστυχήματος, σύμφωνα με το γραφείο του.

Ο επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης της Καστίγια-Λα Μάντσα ανέφερε ότι ο απολογισμός των νεκρών ανήλθε στους 68, ενώ τα σωστικά συνεργεία συνεχίζουν να ερευνούν βαγόνι προς βαγόνι, αναζητώντας κι άλλα θύματα. Η εκπρόσωπος της περιφέρειας Καστίλη-Λα Μάντσα (Castilla-La Mancha), Esther Padilla, δήλωσε ότι στο τρένο της Iryo επέβαιναν 147 άτομα, ενώ στο τρένο της Renfe επέβαιναν 397 άτομα. Η υπουργός Υγείας, Μόνικα Γκαρσία, απηύθυνε έκκληση μέσω της πλατφόρμας X για προσφορά αίματος.

Σύμφωνα με πηγή του Reuters που είναι ενήμερη για το δυστύχημα, ένα τρένο που εκτελούσε δρομολόγιο για λογαριασμό της ιδιωτικής κοινοπραξίας Iryo σταμάτησε κοντά στο Τολέδο κατόπιν εντολής της Adif, του φορέα διαχείρισης υποδομών, λόγω βλάβης στο σύστημα σηματοδότησης. Στη συνέχεια, ένα τρένο της Renfe προσέκρουσε με μεγάλη ταχύτητα στο ακινητοποιημένο τρένο, με αποτέλεσμα να εκτροχιαστούν αρκετά βαγόνια και από τους δύο συρμούς.

Η Renfe δήλωσε σε ανακοίνωσή της ότι το τρένο της είχε λάβει άδεια να συνεχίσει το δρομολόγιό του, όταν προσέκρουσε στο τρένο της Iryo, το οποίο παρέμενε ακινητοποιημένο «για λόγους που δεν γνωρίζουμε». «Το τρένο της Renfe συνέχισε την πορεία του σύμφωνα με τις οδηγίες και σημειώθηκε σύγκρουση. Η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων, οι συνθήκες κυκλοφορίας και οι περιστάσεις υπό τις οποίες συνέβη η πρόσκρουση θα πρέπει να εξακριβωθούν από την έρευνα», ανέφερε η εταιρεία, προσθέτοντας ότι ενεργοποίησε ειδική τηλεφωνική γραμμή για τις οικογένειες των θυμάτων και εξέφρασε τα συλλυπητήριά της. Η Iryo δήλωσε ότι ενεργοποίησε τα πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης. Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από την Iryo ή την Adif σε αίτημα για σχολιασμό.

Επιβάτες που απομακρύνθηκαν από το σημείο περπατούσαν κατά μήκος ενός κοντινού δρόμου· κάποιοι ήταν λερωμένοι με αίμα ή είχαν επιδέσμους σε τραύματα, ενώ άλλοι έσπρωχναν βαλίτσες και δέχονταν νερό από εθελοντές. Ασθενοφόρα, οχήματα γραφείων τελετών και ελικόπτερα βρίσκονταν δίπλα σε ένα από τα τρένα, σε υπερυψωμένο τμήμα της γραμμής, ενώ παραμορφωμένα μέταλλα και συντρίμμια ήταν διασκορπισμένα σε ένα πρανές, από το οποίο είχαν πέσει τουλάχιστον τρία βαγόνια.

Ο Μιγκέλ, ο οποίος ταξίδευε με αρκετούς συναδέλφους του στο τελευταίο βαγόνι ενός από τα τρένα, περιέγραψε τη στιγμή του δυστυχήματος: «Ακούσαμε έναν τεράστιο θόρυβο, έναν πραγματικά δυνατό κρότο που διήρκεσε 10 δευτερόλεπτα, σαν το τρένο να επρόκειτο να εκτροχιαστεί. Από το παράθυρο της δεξιάς πλευράς, μπορούσαμε να δούμε ένα διαλυμένο τρένο», δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό COPE. Η Eduarda, επιβάτιδα στο τρένο της Iryo, δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena SER ότι ένιωσε μια σφοδρή πρόσκρουση που την πέταξε προς τα εμπρός και ότι αντιλήφθηκε τη σοβαρότητα του δυστυχήματος μόνο όταν είδε τραυματίες και έλαβε εντολή να εκκενώσει το τρένο. Μετά την απομάκρυνση σε ασφαλές σημείο, αντίκρισε, όπως περιέγραψε, μια καταστροφική εικόνα: ένα τμήμα του τρένου κρεμόταν στην πλαγιά, ενώ σε ένα από τα βαγόνια είχε ξεσπάσει φωτιά. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης έφτασαν στο σημείο μέσα σε περίπου 20 λεπτά, σύμφωνα με την ίδια, που πρόσθεσε: «Είδα νεκρούς».

Πρόκειται για το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ευρώπη μετά από εκείνο του 2013 στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα της Ισπανίας, που είχε στοιχίσει τη ζωή σε 80 ανθρώπους. Η σύγκρουση σημειώνεται μετά από άλλο δυστύχημα τον Ιανουάριο, μεταξύ τρένων υψηλής ταχύτητας της ίδιας γραμμής κοντά στο Adamuz, στην επαρχία της Κόρδοβα, το οποίο είχε στοιχίσει τη ζωή σε 46 ανθρώπους και του οποίου τα αίτια παραμένουν υπό διερεύνηση. Προκαταρκτική έκθεση της ισπανικής Πολιτοφυλακής (Guardia Civil) τον Φεβρουάριο υπέδειξε ως κύρια πιθανή αιτία εκείνου του δυστυχήματος ελαττώματα στη σιδηροδρομική γραμμή, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά και άλλα επτά ενδεχόμενα.

Σύμφωνα με την ισπανική αρχή σιδηροδρομικής ασφάλειας, τα σιδηροδρομικά ατυχήματα, συμπεριλαμβανομένων των εκτροχιασμών και των συγκρούσεων, αυξήθηκαν από 45 το 2016 σε 57 το 2024 και σε 69 πέρυσι. Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι οι επενδύσεις της Ισπανίας στη συντήρηση του δικτύου γραμμών υψηλής ταχύτητας, μήκους περίπου 4.000 χιλιομέτρων, υστερούν σε σχέση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, παρότι την περίοδο 2018-2022 η χώρα δαπανούσε κατά μέσο όρο περίπου 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για το δίκτυο, ποσό μεγαλύτερο από κάθε άλλη χώρα. Η συντριπτική πλειονότητα των πόρων διατέθηκε για νέες υποδομές, ενώ μόλις το 16% περίπου προορίστηκε για συντήρηση, ανανέωση και αναβαθμίσεις.