Oxfam: Τετραπλασιάστηκαν από το 2018 οι στόχοι λιτότητας του ΔΝΤ

Η Oxfam (Oxfam) κατηγορεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ότι επιβάλλει ακόμη σκληρότερη λιτότητα στις χώρες που δανειοδοτεί μέσω των προγραμμάτων στήριξής του. Σύμφωνα με έκθεση της διεθνούς μη κυβερνητικής οργάνωσης, οι στόχοι περικοπών δημοσίων δαπανών που θέτει το ΔΝΤ στις χώρες-δανειολήπτριες έχουν τετραπλασιαστεί από το 2018 μέχρι σήμερα.

Η καταγγελία αφορά το σύνολο των προγραμμάτων δημοσιονομικής προσαρμογής που συνοδεύουν τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου προς χώρες με οικονομικές δυσκολίες. Η Oxfam υποστηρίζει ότι η τάση αυτή σηματοδοτεί σταθερή επιδείνωση των όρων δανεισμού, με τις κυβερνήσεις-δανειολήπτριες να καλούνται να περικόψουν δραστικά τις δημόσιες δαπάνες τους προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε κεφάλαια.

Ανησυχίες για επιστροφή σε πολιτικές του παρελθόντος

Η έκθεση εγείρει προβληματισμούς για ενδεχόμενη επάνοδο σε προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής αντίστοιχα με εκείνα της δεκαετίας του 1980, τα οποία τότε είχαν επιτείνει τα φαινόμενα φτώχειας σε πολλές χώρες που είχαν προσφύγει σε δανεισμό. Τα προγράμματα εκείνης της εποχής έχουν συνδεθεί ιστορικά με σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις, όπως η αύξηση της ανεργίας και η συρρίκνωση κοινωνικών παροχών σε πλήθος αναπτυσσόμενων οικονομιών.

Η οργάνωση θεωρεί ότι η σημερινή στάση του ΔΝΤ κινείται προς μια κατεύθυνση που θυμίζει εκείνη την περίοδο, με τον τετραπλασιασμό των στόχων περικοπών να αποτελεί το βασικό στοιχείο που τεκμηριώνει τον ισχυρισμό αυτό.

Τι δείχνουν τα στοιχεία της έκθεσης

Ο πυρήνας της έκθεσης της Oxfam επικεντρώνεται στη σύγκριση των στόχων δημοσιονομικής προσαρμογής που τίθενται σήμερα σε σχέση με το 2018. Η τετραπλάσια αύξηση αυτών των στόχων, σύμφωνα με την οργάνωση, αποτυπώνει συστηματική επιδείνωση των όρων που συνοδεύουν τα δάνεια του Ταμείου, με άμεσο αντίκτυπο στις πολιτικές δημοσίων δαπανών των χωρών που βρίσκονται σε προγράμματα στήριξης.

Η οργάνωση δεν παραθέτει, τουλάχιστον στο διαθέσιμο υλικό, συγκεκριμένες χώρες-παραδείγματα, ωστόσο το γενικό συμπέρασμα είναι σαφές: οι απαιτήσεις λιτότητας που συνοδεύουν τη χρηματοδότηση του ΔΝΤ έχουν γίνει αισθητά αυστηρότερες τα τελευταία χρόνια.

Κριτική στην προσέγγιση και οι επιπτώσεις

Στο πλαίσιο της κριτικής που ασκείται, γίνεται λόγος και για προσέγγιση που χαρακτηρίζεται ατυχής, βασισμένη σε λογική «σοκ» στην εφαρμογή των δημοσιονομικών μέτρων. Η αναφορά αυτή συνδέεται με τον γενικότερο προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο και την ταχύτητα με την οποία επιβάλλονται οι περικοπές στις χώρες-δανειολήπτριες.

Η οργάνωση εμφανίζεται ανησυχημένη για τις κοινωνικές συνέπειες τέτοιων πολιτικών, ιδίως ως προς την ενίσχυση της φτώχειας σε πληθυσμούς που ήδη πλήττονται από οικονομική αστάθεια. Η σύνδεση με τα προγράμματα της δεκαετίας του 1980 λειτουργεί ως προειδοποίηση για το τι θα μπορούσε να σημαίνει μια παρόμοια στροφή στη σημερινή εποχή.

Τι μένει να διευκρινιστεί

Η έκθεση της Oxfam δεν συνοδεύεται, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, από επίσημη αντίδραση εκ μέρους του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Παραμένουν αδιευκρίνιστα ζητήματα όπως η ακριβής μεθοδολογία που οδήγησε στο συμπέρασμα του τετραπλασιασμού των στόχων, καθώς και τα συγκεκριμένα παραδείγματα χωρών που ενδεχομένως χρησιμοποιεί η οργάνωση για να τεκμηριώσει τα ευρήματά της.

Ως έχει, η καταγγελία της Oxfam συνιστά σοβαρή κριτική προς τις πρακτικές δανεισμού του ΔΝΤ, ωστόσο πρόκειται για ευρήματα και εκτιμήσεις μιας μη κυβερνητικής οργάνωσης και όχι για επίσημα στοιχεία επιβεβαιωμένα από το ίδιο το Ταμείο.