ΝΑΤΟ: Ανησυχία για την άνοδο της ακροδεξιάς και τον επανεξοπλισμό

Η αυξανόμενη δημοτικότητα των ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη προκαλεί ανησυχία στο ΝΑΤΟ, καθώς ενδέχεται να αποδυναμώσει τη δημόσια στήριξη για τον επανεξοπλισμό και τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, σε μια περίοδο αυξημένου κινδύνου αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.

Οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς αναμένεται να δαπανήσουν φέτος 634 δισεκατομμύρια δολάρια για βασικές αμυντικές ανάγκες, ποσό που αντιστοιχεί σε αύξηση 11% σε σχέση με το 2025. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η δημόσια στήριξη για αυτή την προσπάθεια έχει όρια.

Τα όρια της δημόσιας συναίνεσης

Έρευνα του Αυγούστου του European Council on Foreign Relations (ECFR) καταγράφει ότι σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες ο μέσος όρος του 46,2% των ερωτηθέντων δεν θα στήριζε υψηλότερες αμυντικές δαπάνες αν αυτές σήμαιναν υψηλότερους φόρους, ενώ το 35,5% δηλώνει υπέρ.

Στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πολωνία υπερτερεί η άρνηση για υψηλότερες δαπάνες με φορολογικό κόστος. Αντίθετα, στην Ολλανδία, τη Σουηδία και τη Βρετανία οι ερωτηθέντες εμφανίζονται πιο διατεθειμένοι να αποδεχθούν υψηλότερους φόρους για στρατιωτικές δαπάνες.

Την ίδια στιγμή, φέτος έχουν πραγματοποιηθεί διαμαρτυρίες κατά της αύξησης των αμυντικών δαπανών στη Ρώμη, τις Βρυξέλλες και τη Μαδρίτη, με τους διαδηλωτές να επικρίνουν τις περικοπές χρηματοδότησης για νοσοκομεία, πανεπιστήμια και κοινωνικές υπηρεσίες.

Πτώση στη στήριξη προς την Ουκρανία

Εσωτερικές έρευνες του ΝΑΤΟ, που διενεργήθηκαν την άνοιξη, δείχνουν ότι η στήριξη στην Ουκρανία υποχώρησε από 59% το 2025 σε 55% φέτος, με τη θανατηφόρα βοήθεια να είναι η λιγότερο δημοφιλής μορφή στήριξης.

Οι θέσεις των ακροδεξιών κομμάτων διαφοροποιούνται ανά χώρα, αλλά μπορούν να ενταχθούν σε τρεις ευρείες κατηγορίες: την αντίθεση στη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, όπως εκφράζεται από τον Εθνικό Συνασπισμό (National Rally) στη Γαλλία και την Alliance for the Union of Romanians στη Ρουμανία· την απόρριψη των αμυντικών σχεδίων σε επίπεδο ΕΕ, όπως από το Law and Justice (PiS) στην Πολωνία και το Party for Freedom (PVV) στην Ολλανδία· και την κριτική στις αμυντικές δαπάνες γενικότερα, όπως από το Alternative for Germany (AfD) στη Γερμανία και το National Future στην Ιταλία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αυτές, παρά τις διαφοροποιήσεις στις θέσεις τους, όλα αυτά τα κόμματα απειλούν να αναχαιτίσουν την ευρωπαϊκή προσπάθεια για ταχύ και κοινό επανεξοπλισμό — και να περιορίσουν την ικανότητα της ηπείρου να αναχαιτίσει τη ρωσική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας.