Επενδύσεις στο 18% του ΑΕΠ, υψηλό 16 ετών, λέει ο Στουρνάρας

Οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν φθάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 ετών, με τη συμβολή τους στο ΑΕΠ να ανέρχεται πλέον στο 18%, από 11% το 2019, σύμφωνα με δήλωση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα. Η ανάκαμψη αυτή έρχεται μετά τη μακρά περίοδο συρρίκνωσης της προηγούμενης δεκαετίας. Παράλληλα, τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) αποτυπώνουν μια έντονα συγκεντρωτική κατανομή: δύο από τους δέκα βασικούς κλάδους απορρόφησαν το 52,6% της συνολικής αύξησης, ενώ οι χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες αποτελούν τον μοναδικό κλάδο με πτώση.

Σε πραγματικούς όρους, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά περίπου 80% μεταξύ 2020 και 2025. Το 2025, μάλιστα, η συμβολή των επενδύσεων στον ρυθμό ανάπτυξης ξεπέρασε αυτή της ιδιωτικής κατανάλωσης. Καταλυτικό ρόλο στη διαδρομή αυτή έπαιξαν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, με σύνδεση της επενδυτικής ανόδου με την αύξηση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας.

Η χρονολογική διαδρομή των επενδύσεων

Η εικόνα γίνεται σαφέστερη όταν τα ποσά αποτιμώνται σε σταθερές τιμές, δηλαδή όταν αφαιρείται η επίδραση των μεταβολών στις τιμές. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου περιλαμβάνει τις δαπάνες για κατοικίες, κτίρια, υποδομές, μηχανήματα, εξοπλισμό και άυλα πάγια, όπως το λογισμικό και η έρευνα και ανάπτυξη. Σε όρους όγκου, με βάση τις τιμές του 2020, οι συνολικές επενδύσεις αυξήθηκαν από περίπου 20,3 δισ. ευρώ το 2019 σε 34,1 δισ. το 2024. Η διαδρομή ήταν 20,6 δισ. το 2020, 25,1 δισ. το 2021, 30,6 δισ. το 2022 και 32,6 δισ. το 2023.

Η άνοδος επιταχύνθηκε μετά την πανδημία και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, αν και με βραδύτερο ρυθμό από εκείνον του 2021 και του 2022. Για το 2025, η ΕΛΣΤΑΤ εκτιμά ότι ο πραγματικός όγκος των επενδύσεων έφθασε τα 37,1 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 8,9% σε σχέση με το 2024. Τα μεγέθη αυτά είναι αλυσωτοί δείκτες όγκου και ενδέχεται να μην αθροίζονται ακριβώς μεταξύ κλάδων.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία διατηρούν την ανοδική τάση: το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 6,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 και κατά 2,2% έναντι του πρώτου τριμήνου, σε εποχικά διορθωμένους όρους. Πρόκειται για προσωρινά στοιχεία, τα οποία η ΕΛΣΤΑΤ αναμένεται να αναθεωρήσει καθώς ενσωματώνονται νεότερα δεδομένα.

Άνισο αποτύπωμα ανά κλάδο

Ωστόσο, η ανάλυση ανά κλάδο δείχνει ότι η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Καταγράφονται έντονες κλαδικές διαφοροποιήσεις, με ορισμένους τομείς να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των πρόσθετων επενδυτικών κεφαλαίων, άλλους να εμφανίζουν σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και έναν κλάδο να καταγράφει ακόμη και υποχώρηση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν από 20,32 δισ. ευρώ το 2019 σε 35,69 δισ. ευρώ το 2023, παρουσιάζοντας άνοδο κατά 15,37 δισ. ευρώ.

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι μόλις δύο από τους δέκα βασικούς κλάδους συγκέντρωσαν το 52,6% της συνολικής αύξησης των επενδύσεων μεταξύ 2019 και 2023. Στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 4,07 δισ. ευρώ, από 1,94 δισ. ευρώ το 2019 σε 6,01 δισ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας άνοδο 209,6%. Πρόκειται για τον κλάδο με τη μεγαλύτερη απόλυτη αύξηση. Αντίστοιχα, στον ευρύτερο κλάδο της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας, οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 4,02 δισ. ευρώ, από 4,32 δισ. σε 8,34 δισ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 92,9%. Οι δύο αυτοί κλάδοι απορρόφησαν συνολικά περίπου 8,09 δισ. ευρώ από τα 15,37 δισ. ευρώ της συνολικής αύξησης.

Η συγκέντρωση γίνεται ακόμη πιο εμφανής εάν προστεθεί η βιομηχανία, η ενέργεια και τα ορυχεία, όπου οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 2,66 δισ. ευρώ. Οι τρεις αυτοί κλάδοι συγκέντρωσαν περίπου το 70% της συνολικής αύξησης, αφήνοντας το υπόλοιπο 30% να κατανέμεται στους άλλους επτά κλάδους.

Η ανομοιογενής εικόνα αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά όταν εξετάζονται οι ποσοστιαίες μεταβολές. Στον κλάδο των κατασκευών καταγράφηκε αύξηση 336,1%, αλλά από ιδιαίτερα χαμηλή αφετηρία, καθώς οι επενδύσεις αυξήθηκαν από 172 εκατ. ευρώ σε περίπου 750 εκατ. ευρώ. Παρά τη μεγάλη ποσοστιαία μεταβολή, η συμβολή του κλάδου στη συνολική αύξηση ήταν σχετικά περιορισμένη. Αντίθετα, η διαχείριση ακίνητης περιουσίας συνδύασε υψηλό ποσοστό ανάπτυξης με μεγάλη απόλυτη ενίσχυση των επενδυτικών κεφαλαίων. Στη βιομηχανία, στην ενέργεια και στα ορυχεία η αύξηση περιορίστηκε στο 68,9%, ενώ στην ενημέρωση και επικοινωνία διαμορφώθηκε στο 75,8%.

Ακόμη χαμηλότεροι ήταν οι ρυθμοί αύξησης σε άλλους κλάδους. Στο εμπόριο, στις μεταφορές, στον τουρισμό και στην εστίαση οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 39,5%, ενώ στη γεωργία, στη δασοκομία και στην αλιεία η άνοδος ήταν μόλις 29,5%, δηλαδή σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της οικονομίας.

Στον αντίποδα, οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες αποτέλεσαν τον μοναδικό κλάδο με αρνητική μεταβολή, καθώς οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά 18,9% στην περίοδο 2019-2023.

Σημειώνεται ότι τα στοιχεία της κλαδικής ανάλυσης αναφέρονται σε τρέχουσες τιμές, ενώ η χρονολογική σειρά σε όρους όγκου με τιμές 2020 — τα δύο μέτρα δεν είναι συγκρίσιμα μεταξύ τους και πρέπει να αποδίδονται ξεχωριστά.