Έως 55% επιδότηση για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες σε 100.000 νοικοκυριά

Στην τελική ευθεία μπαίνει ο σχεδιασμός για τη νέα επιδότηση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με συνολικά 200 εκατ. ευρώ για 100.000 νοικοκυριά. Ωστόσο, παρότι έχουν προσδιοριστεί οι βασικοί όροι της δράσης, δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει πότε θα ανοίξει η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η εκκίνηση θα εξαρτηθεί από μία εκκρεμότητα οργανωτικού χαρακτήρα, η οποία ενδέχεται να μεταθέσει την ενεργοποίηση των επιδοτήσεων για το επόμενο έτος. Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προσανατολίζεται σε μία διαφορετική διαδικασία επιλογής δικαιούχων σε σχέση με προηγούμενες ανάλογες παρεμβάσεις, με βασικό χαρακτηριστικό ότι όσοι κινηθούν ταχύτερα για να υποβάλουν αίτηση θα αποκτούν προβάδισμα για τη χρηματοδότηση, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής.

Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο εντάσσεται στις παρεμβάσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους, τις οποίες παρουσίασαν τον Σεπτέμβριο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός, Νίκος Τσάφος. Πρόκειται για μία από τις δράσεις που θα χρηματοδοτηθούν μέσω της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, με στόχο να διευκολυνθούν οι πολίτες στην αντικατάσταση ενεργοβόρων συστημάτων θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού.

Με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό, τα διαθέσιμα κονδύλια, στα οποία περιλαμβάνεται ο ΦΠΑ, θα καλύψουν συνολικά περίπου 100.000 δικαιούχους. Από αυτούς, οι 68.000 προβλέπεται να αποκτήσουν ηλιακό θερμοσίφωνα, ενώ οι υπόλοιποι 32.000 θα ενισχυθούν για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας. Το ποσοστό της οικονομικής ενίσχυσης θα διαμορφώνεται στο 50% της επιλέξιμης δαπάνης, ενώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά θα υπάρχει ευνοϊκότερη μεταχείριση, με την επιδότηση να αυξάνεται στο 55%.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που εξετάζονται αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επιλέγονται οι δικαιούχοι. Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόθεση είναι να εφαρμοστεί ένα σύστημα χρονικής προτεραιότητας, με βάσει το οποίο οι διαθέσιμες επιδοτήσεις θα δεσμεύονται για τις πρώτες πλήρεις και επιλέξιμες αιτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι η ταχύτητα υποβολής θα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, καθώς οι ενδιαφερόμενοι δεν θα χρειαστεί να περιμένουν την ολοκλήρωση μίας ενιαίας διαδικασίας αξιολόγησης και κατάταξης όλων των υποψηφίων, γεγονός που εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο μέχρι την έγκριση των αιτήσεων.

Παράλληλα, ο σχεδιασμός δεν προβλέπει να τεθούν εξαρχής στη διάθεση των ενδιαφερομένων και τα 200 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, εξετάζεται η σταδιακή διάθεση των χρημάτων, με διαδοχικές προσκλήσεις για περιορισμένο κάθε φορά αριθμό δικαιούχων. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, κάθε επιμέρους κύκλος θα μπορούσε να διαθέτει προϋπολογισμό από 10 έως 30 εκατ. ευρώ, ενώ μόλις ολοκληρώνεται η διαδικασία ενός κύκλου θα ακολουθεί ο επόμενος, μέχρι να εξαντληθούν οι συνολικοί πόροι. Με αυτό το μοντέλο επιδιώκεται να αποφευχθεί η συσσώρευση μεγάλου αριθμού αιτήσεων, η οποία έχει αποτελέσει στο παρελθόν αιτία καθυστερήσεων στην υλοποίηση προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης.

Παρά την πρόοδο στον σχεδιασμό, υπάρχει ακόμη ένα ζήτημα που θα καθορίσει πότε θα μπορέσουν τα νοικοκυριά να διεκδικήσουν τις νέες επιδοτήσεις: η επιλογή του συμβούλου που θα υποστηρίξει την εφαρμογή του προγράμματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζονται δύο διαφορετικές λύσεις, με σημαντική απόκλιση ως προς τον χρόνο που απαιτεί η καθεμία.

Η πρώτη δυνατότητα είναι να παραταθεί η συνεργασία με τον σύμβουλο που είχε αναλάβει το προηγούμενο πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μία τέτοια απόφαση θα επέτρεπε να παρακαμφθεί η διαδικασία νέου διαγωνισμού και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις ώστε η νέα δράση να προκηρυχθεί άμεσα. Ωστόσο, αυτή δεν φαίνεται να είναι η επικρατέστερη επιλογή. Αντίθετα, περισσότερες πιθανότητες συγκεντρώνει η διενέργεια νέου διαγωνισμού, προκειμένου να αναδειχθεί ο φορέας που θα αναλάβει την υποστήριξη της διαδικασίας. Σε αυτή την περίπτωση, θα χρειαστεί να μεσολαβήσει ο απαιτούμενος χρόνος για την προκήρυξη, την αξιολόγηση των προσφορών και την ανάθεση της σύμβασης, οπότε η έναρξη των αιτήσεων θα μεταφερθεί εντός του 2027, χωρίς προς το παρόν να μπορεί να προσδιοριστεί ακριβέστερα η ημερομηνία.

Ανεξάρτητα από το πότε θα ενεργοποιηθεί η νέα δράση, η δυνατότητα κάλυψης του μισού κόστους αγοράς αποτελεί σημαντικό κίνητρο για την αντικατάσταση παλαιότερων συστημάτων. Στην περίπτωση των ηλιακών θερμοσιφώνων, το όφελος συνδέεται με τη μείωση της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται για την παραγωγή ζεστού νερού, ενώ οι αντλίες θερμότητας μπορούν να περιορίσουν αισθητά τις ενεργειακές ανάγκες για θέρμανση, ιδιαίτερα όταν αντικαθιστούν παλαιές και λιγότερο αποδοτικές εγκαταστάσεις.

Πάντως, για να αποκτήσουν οι ενδιαφερόμενοι πλήρη εικόνα των όρων συμμετοχής, θα πρέπει να περιμένουν τη δημοσίευση του επίσημου οδηγού, στον οποίο θα καθορίζονται, μεταξύ άλλων, τα ανώτατα ποσά επιδότησης, οι δαπάνες που θα καλύπτονται, καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.