Εορτολόγιο 24 Οκτωβρίου: Σεβαστιανή, Σεβαστή και ο Μέγας Αρέθας

Σήμερα, Σάββατο 24 Οκτωβρίου, γιορτάζουν η Αγία Σεβαστιανή και η Αγία Σεβαστή, ο Άγιος Αρέθας ο Μεγαλομάρτυς «και οι συν αυτώ», ο Άγιος Ακάκιος ο Πρεσβύτερος, οι Άγιοι Μάρκος, Βαλεντίνης και Σωτήριχος, καθώς και ο όσιος Αρέθας της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, γνωστός ως «εν τω Σπηλαίω».

Ο Άγιος Αρέθας και η σφαγή της Νετζράν

Ο Άγιος Αρέθας έζησε τον 6ο αιώνα και ήταν προύχοντας της Νετζράν, της σημερινής Najran, στην αρχαία Ομηρίτιδα, όπου αποτέλεσε επικεφαλής της χριστιανικής κοινότητας. Η σφαγή των χριστιανών της πόλης σημειώθηκε το 523 μ.Χ., επί αυτοκράτορα Ιουστίνου Α’ (518-527), από τον φανατικό βασιλιά Δουναάν (ή Δου-Ναάς).

Σύμφωνα με τις καταγραφές των γεγονότων, περισσότεροι από 400 κληρικοί, μοναχοί, διάκονοι και μοναχές κάηκαν ζωντανοί σε τάφρο-πυρά, μαζί με ιερά βιβλία, σκεύη και τα λείψανα του επισκόπου Παύλου. Ο τότε 95χρονος Αρέθας και 340 πρόκριτοι αποκεφαλίστηκαν στις όχθες του χειμάρρου. Επιπλέον, βασανίστηκε και αποκεφαλίστηκε μια πλούσια χήρα μαζί με τις δύο κόρες της, ενώ ένα πεντάχρονο παιδί ρίχτηκε ζωντανό στη φωτιά και η μητέρα του αποκεφαλίστηκε. Συνολικά μαρτύρησαν περισσότεροι από 4.000 χριστιανοί.

Λόγια του Αρέθα πριν από το μαρτύριό του διασώθηκαν αυτούσια: «Στη διάρκεια της ζωής μου διέπραξα πολλά αμαρτήματα. Ο Ιησούς Χριστός με καθάρισε απ’ αυτά διά της θυσίας Του. Και τώρα με αξιώνει να ξεπλύνω τα σφάλματά μου με το ίδιο μου το αίμα. Δεν Τον αρνούμαι».

Ο χριστιανός βασιλεύς της Αξώμης (Αιθιοπίας) Ελεσβαάν εκστρατεύτηκε στη συνέχεια, νίκησε και σκότωσε τον Δουναάν, ενώ αργότερα παραιτήθηκε από τον θρόνο και έγινε ασκητής. Τα γεγονότα τεκμηριώνονται από πλούσιο ιστορικό υλικό, όπως οι Επιστολές του Συμεών του Μπεθ Αρσάμ (524), το «Βιβλίο των Ομηριτών», το «Μαρτύριον του Αγίου Αρέθα» (Κωνσταντινούπολη, 6ος αι.), την αναφορά του Κοσμά Ινδικοπλεύστη στην Αδούλιδα, καθώς και τη Σούρα αλ-Μπουρούτζ (85, 4-10) του Κορανίου, που αναφέρεται στους ανθρώπους του λάκκου. Οι μουσουλμάνοι ιστορικοί Ιμπν Ισχάκ και Αλ-Ταμπαρί καταγράφουν τον βασιλιά ως «Ντου Νουβάς» και τον Αρέθα ως «Αλ-Χάριθ», ενώ οι ανασκαφές στο al-Ukhdud έφεραν στο φως Σαβαϊκές επιγραφές του ίδιου του Δουναάν.

Η Αγία Σεβαστιανή

Η Αγία Σεβαστιανή καταγόταν από τη Σεβαστή της Φρυγίας και διδάχτηκε τη χριστιανική πίστη από τον Απόστολο Παύλο. Δραστηριοποιήθηκε στη Θράκη, όπου προέτρεψε γυναίκες στον Χριστιανισμό. Συνελήφθηκε επί αυτοκράτορα Δομετιανού και του ηγεμόνα Σεργίου, εξορίστηκε και στη συνέχεια ξανασυνελήφθηκε στην Ηράκλεια της Θράκης από τον ηγεμόνα Πομπηιανό. Φυλακίστηκε, δεν λύγισε υπό τους βασανιστήρες και τελικά θανατώθηκε με αποκεφαλισμό.

Η ζωή της τοποθετείται στον 1ο αιώνα μ.Χ., με δράση στη Μαρκιανούπολη της Θράκης. Κατά τον αποκεφαλισμό της αντί αίματος έρευσε θαυματουργικά γάλα. Ο ηγεμόνας διέταξε το σώμα και την κεφαλή της να τοποθετηθούν σε σάκο με 300 κιλά μολύβι και να ριφθούν στη θάλασσα, ενώ το λείψανό της ενταφιάστηκε σε ξεχωριστό τόπο του Ρισηστού.

Ο Άγιος Ακάκιος και οι υπόλοιποι τιμούμενοι

Ο Άγιος Ιερομάρτυς Ακάκιος ο Πρεσβύτερος ήταν ιερέας της πρωτοχριστιανικής περιόδου, πιθανότατα στη Μικρά Ασία, όπου κατήχησε νέους και τελούσε Λειτουργίες και Μυστήρια. Αρνήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα και καταδικάστηκε σε θάνατο με αποκεφαλισμό.

Στη συναξαριστική καταγραφή της ημέρας περιλαμβάνονται επίσης οι όσιοι Σισώης και Θεόφιλος ο Σιωπηλός της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, ο όσιος Ιωάννης ο Εγκλείστος εν Πσκωφ, ο όσιος Ζώσιμος ο εν Αλεξαντρώφ, ο όσιος Maglorious του Sark και ο όσιος Σενώχ της Τουρώνης ο Ιαματικός, καθώς και η Αγία Γυναίκα με το Άγιο Βρέφος της.

Σήμερα γιορτάζουν μεταξύ άλλων οι: Σεβαστιανή, Σεβαστή, Αρέθας, Ακάκιος, Μάρκος, Σωτήριχος, Βαλεντίνης, Νέρδων.