AHI στον Ρούμπιο: «Μπλόκο» στην Τουρκία για τα F-35 και διατήρηση CAATSA

Το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο (AHI) απέστειλε επιστολή στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με αφορμή την επίσκεψή του στην Αθήνα και τη συμμετοχή του στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο ΗΠΑ–Ελλάδας. Την επιστολή υπογράφει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Νικ Λαρυγκάκης (Nick Larigakis), ο οποίος καλεί την Ουάσιγκτον να τοποθετηθεί με σαφήνεια απέναντι στις τουρκικές ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο, να διατηρήσει τις κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας και να μην επιτρέψει την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα F-35.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της επιστολής, ο Λαρυγκάκης χαιρετίζει την απόφαση του Ρούμπιο να ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στον Στρατηγικό Διάλογο, ο οποίος ξεκίνησε το 2018 και καλύπτει θεματικές όπως η άμυνα, η ενέργεια, το εμπόριο και η περιφερειακή ασφάλεια.

Η Ελλάδα ως «πιστός σύμμαχος»

Στην επιστολή, το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο χαρακτηρίζει την Ελλάδα «πιστό, αξιόπιστο και σταθερό σύμμαχο» των ΗΠΑ. Υπενθυμίζει ότι η Αθήνα υπερκαλύπτει τις δεσμεύσεις του ΝΑΤΟ σε αμυντικές δαπάνες και εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της στη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας.

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη βάση της Σούδας, την οποία το Ινστιτούτο περιγράφει ως κρίσιμο κόμβο της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας. Σημειώνει ότι κατά την κρίση στη Μέση Ανατολή η βάση χρησιμοποιήθηκε επανειλημμένα από αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, μεταγωγικά και μέσα ειδικών επιχειρήσεων. Το AHI αναφέρεται επίσης στη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κρήτη για την ενίσχυση της προστασίας της βάσης, με κόστος και κινδύνους για την Αθήνα.

Ενεργειακός ρόλος και τουρκικές ενέργειες

Σε ό,τι αφορά την ενέργεια, το Ινστιτούτο παρουσιάζει την Ελλάδα ως πύλη του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, μέσω της Ρεβυθούσας, της Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία, συμβάλλοντας στη μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία. Η επιστολή αναφέρεται επίσης στο σχήμα 3+1, με τη συμμετοχή ΗΠΑ, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, καθώς και στο U.S. Eastern Mediterranean Energy Center, για το οποίο ζητούνται πόροι και πολιτική στήριξη.

Ως προς την Τουρκία, το AHI επισημαίνει ότι η Άγκυρα υποστηρίζει ότι απαιτείται η συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Η επιστολή κάνει ειδική αναφορά σε περιστατικό ανοικτά της Κάσου, καθώς και στις τουρκικές απαιτήσεις για προηγούμενη ενημέρωση σχετικά με νέες έρευνες.

Ως παράδειγμα των τουρκικών ενεργειών, το Ινστιτούτο παραθέτει το έργο Great Sea Interconnector, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, η οποία χρηματοδοτείται σημαντικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει ως στόχο τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

Ο Νικ Λαρυγκάκης συνδέει τις τουρκικές κινήσεις με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και την απειλή casus belli κατά της Ελλάδας. Κατά το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο, οι ενέργειες αυτές αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και στα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα.

Κυρώσεις CAATSA και F-35

Σε ό,τι αφορά τις κυρώσεις, το AHI καλεί τις ΗΠΑ να διατηρήσουν τις κυρώσεις CAATSA κατά της Τουρκίας λόγω της αγοράς του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τουρκική στρατιωτική δραστηριότητα στο Αιγαίο.

Σχετικά με τα F-35, το Ινστιτούτο ζητά η Τουρκία να μην επανενταχθεί στο πρόγραμμα ούτε να αποκτήσει προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα, όσο απειλεί σύμμαχο του ΝΑΤΟ και αμφισβητεί την κυριαρχία της Ελλάδας και της Κύπρου.

Το τελικό αίτημα της επιστολής είναι ο Μάρκο Ρούμπιο να επαναβεβαιώσει ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν την Ελλάδα και την Κύπρο στην προάσπιση της κυριαρχίας τους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.