Ρεκόρ τιμών καυσίμων στην ΕΕ και πιέσεις για φόρο στα υπερκέρδη

Οι τιμές των καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ εντείνεται η πίεση προς τις Βρυξέλλες για την επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών και ενεργειακών εταιρειών. Η συζήτηση για ένα πανευρωπαϊκό μέτρο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, καθώς η ενεργειακή κρίση βαθαίνει και οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίζουν να βαραίνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ήπειρο.

Οι τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προειδοποιούν για τον κίνδυνο ενός από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ στην Ευρώπη. Το ενδεχόμενο αυτό έχει θέσει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας το ερώτημα πώς θα κατανεμηθεί το κόστος της κρίσης — και κατά πόσο οι ενεργειακές εταιρείες που καταγράφουν υπέρβαρα κέρδη πρέπει να συμβάλουν στη στήριξη των καταναλωτών.

Απότομη άνοδος στα πρατήρια

Η βενζίνη έχει αυξηθεί κατά 24% σε σχέση με πέρυσι, ενώ το ντίζελ έχει σημειώσει άνοδο που φτάνει το 38%. Οι μεταβολές αυτές μεταφράζονται άμεσα στο κόστος μετακίνησης, στα εμπορεύματα και στον αναλυτικό δείκτη τιμών, καθώς η διακίνηση αγαθών εξαρτάται από το κόστος των καυσίμων κίνησης.

Η πίεση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τα καύσιμα κίνησης. Οι τιμές του φυσικού αερίου κινούνται επίσης σε υψηλά επίπεδα, σπάζοντας διαδοχικά ρεκόρ. Ο συνδυασμός ακριβών καυσίμων και ακριβούς φυσικού αερίου συντηρεί τις πληθωριστικές πιέσεις, αφού το ενεργειακό κόστος διαχέεται σε όλους σχεδόν τους κλάδους της οικονομίας — από τη βιομηχανία μέχρι τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούν την ΕΕ να λάβει μέτρα για τις τιμές των καυσίμων, «πριν δούμε ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ». Το αίτημα αυτό μεταφέρεται στις Βρυξέλλες, καθώς τα κράτη-μέλη καλούνται να διαχειριστούν τις κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της κρίσης.

Ο έκτακτος φόρος στα υπερκέρδη

Στο επίκεντρο των συζητήσεων μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων βρίσκεται η επιβολή ενός έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών σε ολόκληρη την Ένωση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διοχετευτεί, το μέτρο αφορά και τα διυλιστήρια. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το σχέδιο βρίσκεται πιο κοντά σε υλοποίηση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμη επίσημη επιβεβαίωση ούτε για την οριστική μορφή του μέτρου.

Οι Βρυξέλλες δέχονται πιέσεις από τα κράτη-μέλη για την προώθηση του μέτρου, ενώ η επικαιρότητα των τελευταίων εβδομάδων, με τις τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου να καταρρίπτουν διαδοχικά ρεκόρ, έχει φέρει ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη για μέτρα στήριξης των καταναλωτών.

Τί αναμένεται στη συνέχεια

Προς το παρόν δεν έχει γίνει γνωστό οριστικό χρονοδιάγραμμα για την οριστικοποίηση του μέτρου, ούτε το ακριβές εύρος του — δηλαδή αν θα καλύψει μόνο τα διυλιστήρια και τις πετρελαϊκές εταιρείες ή ολόκληρη την ενεργειακή αγορά. Δεν έχει επίσης διευκρινιστεί ποιοι συγκεκριμένοι ηγέτες και κυβερνήσεις πιέζουν προς την κατεύθυνση αυτή και τί έχει απαντήσει επίσημα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο αίτημα των κρατών-μελών. Αυτά τα ερωτήματα αναμένεται να κριθούν στις επόμενες συζητήσεις σε επίπεδο Ένωσης.

Η ενεργειακή κρίση και οι πληθωριστικές πιέσεις βρίσκονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, ενώ τα κράτη-μέλη αναμένουν μέτρα από την Ένωση. Όσο οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ παραμένουν σημαντικά αυξημένες σε ετήσια βάση και το φυσικό αέριο συνεχίζει να σημειώνει ρεκόρ, η συζήτηση για τον πανευρωπαϊκό φόρο στα υπερκέρδη παραμένει ανοιχτή.