Max: η ρωσική «εθνική» εφαρμογή που αντικαθιστά Telegram και WhatsApp και επιτρέπει επιτήρηση

Δεκάδες εκατομμύρια Ρώσοι φέρονται να έχουν εξαναγκαστεί τους τελευταίους 18 μήνες να εγκαταστήσουν στα τηλέφωνά τους τη Max, τη νέα εθνική εφαρμογή που συνδυάζει την ανταλλαγή μηνυμάτων με πληρωμές και που προωθείται από τις ρωσικές αρχές ως «πατριωτική» εναλλακτική των Telegram και WhatsApp. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιοποιήθηκε, η εφαρμογή φέρεται να διαθέτει χαρακτηριστικά που λειτουργούν ως «backdoor» στη συσκευή των χρηστών, αναδεικνύοντας ερωτήματα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στη Ρωσία.

Η Max έχει περιγραφεί ως ένα «μωβ-μπλε κουμπί» που εγκαθίσταται στα κινητά των πολιτών. Δεν πρόκειται μόνο για εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων: πρόκειται για ψηφιακή πλατφόρμα που φέρεται, σύμφωνα με τη σχετική έρευνα, να προσφέρει δυνατότητες πρόσβασης σε μηνύματα, πληρωμές και δεδομένα των χρηστών.

Από διαφημίσεις με διασημότητες στην κορυφή της αγοράς

Ρώσοι διασημότητες συμμετείχαν σε rap βίντεο και κωμικά σκετς προκειμένου να καταστήσουν τη Max δημοφιλή στο ευρύ κοινό, παρουσιάζοντάς την ως «πατριωτική» εναλλακτική των Telegram και WhatsApp. Η καμπάνια φέρεται να απέδωσε: μέσα στο τρέχον καλοκαίρι, η Max έγινε η πιο χρησιμοποιούμενη εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων στη Ρωσία.

Παράλληλα, η χρήση της έχει καταστεί σχεδόν υποχρεωτική για εκατομμύρια πολίτες στη Ρωσία. Σύμφωνα με τις αναφορές, οι πολίτες εξαναγκάστηκαν να την εγκαταστήσουν στις συσκευές τους σε διάστημα 18 μηνών, με τον αριθμό των χρηστών να εκτιμάται από εκατομμύρια έως δεκάδες εκατομμύρια.

Παραμένει προς διευκρίνιση ποιος ακριβώς διεξήγαγε την έρευνα και ποια είναι η νομοθετική ή διοικητική βάση στην οποία στηρίζεται η ουσιαστικά υποχρεωτική χρήση της εφαρμογής. Οι ίδιες οι αναφορές διαφέρουν και ως προς την ακριβή κλίμακα: ενώ ορισμένες μιλούν για εκατομμύρια χρήστες, άλλες κάνουν λόγο για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους που εξαναγκάστηκαν να την εγκαταστήσουν. Εξίσου ανοιχτό παραμένει το ζήτημα του βαθμού στον οποίο η ρωσική ηγεσία εμπλέκεται στην προώθηση της πλατφόρμας ή αν πρόκειται για πολιτική που υλοποιούν οι κρατικές αρχές.

Σε διάστημα ενάμισι έτους, μια νέα και άγνωστη έως πρόσφατα εφαρμογή φέρεται να ανέβηκε στην κορυφή της ρωσικής αγοράς ανταλλαγής μηνυμάτων, υποκαθιστώντας καθιερωμένες πλατφόρμες όπως το Telegram και το WhatsApp. Η εξέλιξη αυτή συνδυάστηκε με μια εκτεταμένη καμπάνια προώθησης και με ένα καθεστώς ουσιαστικής υποχρεωτικότητας για εκατομμύρια πολίτες.

Σύμφωνα με όσα αναδεικνύει η έρευνα, μια υποχρεωτική ψηφιακή υποδομή, που συνδυάζει ανταλλαγή μηνυμάτων και πληρωμές σε μία μόνο εφαρμογή, φέρεται να επιτρέπει δυνατότητες επιτήρησης για δεκάδες εκατομμύρια χρήστες, καθώς οι επικοινωνίες και οι συναλλαγές περνούν μέσα από μια ενιαία πλατφόρμα. Για τους χρήστες της Max, πρόκειται για ένα «μωβ-μπλε κουμπί» που πλέον δεν μπορούν εύκολα να αγνοήσουν.