Τουρκία: Αύξηση αμυντικών δαπανών κατά 229% στον προϋπολογισμό του 2027

Κατά 229% σχεδιάζει να αυξήσει η Τουρκία τις αμυντικές της δαπάνες το 2027, σύμφωνα με το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού που υποβλήθηκε στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση – ένα ποσοστό που αποτελεί τη μεγαλύτερη αύξηση στην ιστορία της χώρας, με τις εθνικές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια να αναδεικνύονται σε βασική προτεραιότητα.

Στη νέα χρονιά η Τουρκία σχεδιάζει να διαθέσει 3,45 τρισεκατομμύρια λίρες – περίπου 70 δισεκατομμύρια δολάρια – για την άμυνα και την εσωτερική ασφάλεια. Μόνο το υπουργείο Αμυνας θα έχει αυξημένο όριο δαπανών κατά 1,53 τρισεκατομμύρια λίρες, περίπου 31 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ειδικότερα, για τον αμυντικό τομέα θα διατεθούν 2,206 τρισεκατομμύρια λίρες (περίπου 44,5 δισεκατομμύρια δολάρια) και για την εσωτερική ασφάλεια 1,248 τρισεκατομμύρια λίρες (περίπου 25,2 δισεκατομμύρια δολάρια). Οι συνολικές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια αντιπροσωπεύουν το 12,7% του συνολικού κρατικού προϋπολογισμού για το 2027.

Όπως δήλωσε ο αντιπρόεδρος Σεβντέτ Γιλμάζ, «η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της χώρας από ξένους προμηθευτές και στην περαιτέρω ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας».

«Τις τελευταίες δεκαετίες, η Τουρκία έχει αυξήσει το μερίδιο της εγχώριας αμυντικής παραγωγής από περίπου 20% το 2002 σε πάνω από 83% σήμερα – ενθαρρύνοντας ένα στρατιωτικό οικοσύστημα που περιλαμβάνει περισσότερες από 4.500 επιχειρήσεις», λένε στρατιωτικοί αναλυτές, προσθέτοντας ότι «αυτή η τεχνολογική ανεξαρτησία προστατεύει την Άγκυρα από πιθανά διπλωματικά εμπάργκο ή διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού».

Τις τελευταίες δεκαετίες η Τουρκία έχει μετατραπεί από εισαγωγέα στρατιωτικού εξοπλισμού σε βασικό εξαγωγέα στην παγκόσμια αγορά όπλων. Το 2025 οι εξαγωγές από την τουρκική αμυντική και αεροδιαστημική βιομηχανία έφτασαν τα 10,05 δισεκατομμύρια δολάρια – σχεδόν 40 φορές περισσότερες σε σχέση με το 2002, όταν ανέλαβε την εξουσία ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το κόμμα του, ΑΚΡ. Μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι εξαγωγές αμυντικού υλικού έφτασαν τα 5,79 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Οι πωλήσεις όπλων σε περισσότερες από 185 χώρες διαδραματίζουν σημαντικό οικονομικό ρόλο: μέσω οικονομιών κλίμακας, μειώνουν το κόστος παραγωγής ανά μονάδα εξοπλισμού για τις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και παρέχουν τα απαραίτητα κεφάλαια —τόσο από ιδιωτικές όσο και από κρατικές πηγές— για την ανάπτυξη όπλων επόμενης γενιάς», λένε Ευρωπαίοι αναλυτές.

Παρά την επίτευξη ποσοστού αυτάρκειας 83%, η τουρκική αμυντική βιομηχανία συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις σε βασικούς τομείς. «Μεταξύ των πιο αδύναμων κρίκων είναι τα προηγμένα συστήματα πρόωσης (κινητήρες αεροσκαφών και θωρακισμένων οχημάτων), η εξειδικευμένη μικροηλεκτρονική και ορισμένοι τύποι αισθητήρων και εξαρτημάτων ραντάρ», επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, προσθέτοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν συνδυάζεται η ραγδαία αύξηση των κυβερνητικών παραγγελιών με την επιτάχυνση των προγραμμάτων υποκατάστασης εισαγωγών και την εξασφάλιση συνεχούς προμήθειας εξαρτημάτων από εξωτερικούς εταίρους, δεδομένων των τρεχουσών γεωπολιτικών εντάσεων.

Η κολοσσιαία αύξηση των τουρκικών αμυντικών δαπανών συνδέεται, κατά Ευρωπαίους στρατιωτικούς αναλυτές, με τη γενικότερη επεκτατική, αναθεωρητική πολιτική της κυβέρνησης Ερντογάν στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και στην αφρικανική ήπειρο.

«Η Τουρκία να εμπλέκεται σε πολλαπλά θέατρα, από το Κέρας της Αφρικής έως τη Συρία και την κεντρική Ασία, με μια στάση αυξανόμενης πίεσης για την ενίσχυση της επιρροής της. Στο πλαίσιο αυτό, η Αγκυρα προετοιμάζεται να επεκτείνει τον στρατιωτικό της μηχανισμό που είναι ικανός να ανταποκριθεί σε πιθανές κρίσεις στην περιοχή, τόσο με εγχώρια προγράμματα όσο και με δομές που συνδέονται με την ξένη αγορά», προειδοποιούν οι ίδιες πηγές.

Η Τουρκία συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων χωρών στην παραγωγή και εξαγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε δεκάδες χώρες. Ο αρχηγός του Τουρκικού Επιτελείου, στρατηγός Σελτσούκ Μπαϊρακτάρογλου, χαρακτήρισε πρόσφατα τα drones «ναυαρχίδα» της στρατιωτικής ισχύος της χώρας, ενώ η Αγκυρα στοχεύει να αναπτύξει 5 εκατομμύρια drones καμικάζι εντός των επομένων πέντε ετών και να διπλασιάσει αυτόν τον αριθμό εντός μιας δεκαετίας.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times, η Τουρκία εξήγαγε οπλισμό αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι, σημειώνοντας αύξηση 48% σε σύγκριση με το 2023. Η τουρκική αμυντική βιομηχανία Aselsan, με κεφαλαιοποίηση περίπου 32 δισεκατομμύρια δολάρια, αναφέρει ανεκτέλεστες παραγγελίες ύψους σχεδόν 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι διεθνείς αγορές αντιπροσωπεύουν πλέον το ένα τέταρτο των εσόδων της, από 8% το 2023, με στόχο να φτάσουν το 50% έως το 2030. Η αμυντική συμφωνία της Μέκκας, που υπογράφηκε τον Αύγουστο με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, μπορεί να προσφέρει περαιτέρω εμπορικές ευκαιρίες.

Σύμφωνα με τον Ιταλό γεωπολιτικό αναλυτή Εμάνουελ Πιετρομπόν, όλα αυτά είναι σημάδια ότι η Άγκυρα «προετοιμάζεται να μετάσχει σε έναν μεγάλο περιφερειακό πόλεμο στο εγγύς μέλλον». Με το νέο στρατιωτικό προϋπολογισμό, «ο Ερντογάν θέλει να ενισχύσει τις αναθεωρητικές φιλοδοξίες του και να καταστήσει την Τουρκία μια ολοένα και πιο επιχειρησιακά προηγμένη στρατιωτική δύναμη», λέει ο ίδιος.

«Η Τουρκία εξοπλίζεται σε μεγάλο βαθμό λόγω μιας γειτονιάς που δεν ήταν ποτέ τόσο ασταθής, της απομάκρυνσης των ΗΠΑ από την περιοχή, της απειλής του Ιράν και, τέλος, της αυξανόμενης επίγνωσης ότι μια ηγεμονική αντιπαράθεση με το Ισραήλ είναι αναπόφευκτη», προσθέτει ο Εμάνουελ Πιετρομπόν.