Γκουτέρες: «Η ισχύς του δικαίου πρέπει να υπερισχύει του δικαίου της ισχύος»

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτήρισε απαράδεκτες τις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στο Κάιρο. Η τοποθέτησή του εντάσσεται σε ένα ευρύ φάσμα διεθνών θεμάτων που έθιξε, έως τις μεταρρυθμίσεις στα παγκόσμια θεσμικά όργανα.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη στάση του ΟΗΕ απέναντι σε χώρες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο σε σχέση με τις θαλάσσιες συμφωνίες, ο Γκουτέρες δήλωσε χαρακτηριστικά: «Λοιπόν, η θέση μας είναι απολύτως σαφής: οι παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου είναι απαράδεκτες». Όπως υπογράμμισε, «όσον αφορά την κατάσταση στη θάλασσα, υπάρχει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Και οτιδήποτε δεν είναι συμβατό με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν θα πρέπει να γίνεται σεβαστό, ούτε να γίνεται αποδεκτό».

«Όσον αφορά οποιεσδήποτε άλλες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, η θέση μας ήταν πάντοτε απολύτως σαφής: πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η ισχύς του δικαίου υπερισχύει του δικαίου της ισχύος. Και αυτό ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις που αναφέρατε», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ.

Το χρονικό πλαίσιο των δηλώσεων

Η τοποθέτηση του Γκουτέρες καταγράφεται σε μια χρονική στιγμή που η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ο συσχετισμός αυτός δεν αποδίδεται στον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα, ούτε συνδέεται ρητά με την ερώτηση στην οποία απάντησε. Επιπλέον, δεν έχει γίνει γνωστό σε ποιο ακριβώς χρονικό σημείο και στο πλαίσιο ποιας επίσκεψης παραχώρηθηκε η συνέντευξη Τύπου.

Στην ίδια συνέντευξη Τύπου ο Γκουτέρες αναφέρθηκε και στη σημασία της Αιγύπτου, σημειώνοντας ότι η χώρα λειτουργεί ως πυλώνας πολυμερούς συνεργασίας και ως βασικός παράγοντας σταθερότητας.

Στενά, Ερυθρά Θάλασσα και κίνδυνος κλιμάκωσης

Σε ό,τι αφορά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ο Γκουτέρες τόνισε ότι η ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Προειδοποίησε παράλληλα ότι οι εξελίξεις στην Ερυθρά και τη Μαύρη Θάλασσα, όπως και η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, επιβαρύνουν το διεθνές εμπόριο, αυξάνουν το ενεργειακό κόστος και επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία.

Αναφορικά με την ένταση μεταξύ Ιράν και χωρών του Κόλπου, κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν κάθε περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, προειδοποιώντας ότι οι συνέπειές της θα μπορούσαν να είναι απρόβλεπτες και να επεκταθούν πολύ πέρα από την περιοχή. Ζήτησε αυτοσυγκράτηση και προσφυγή σε διπλωματικές λύσεις.

Γάζα, Δυτική Όχθη και λύση των δύο κρατών

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κατάσταση στη Γάζα, ζητώντας την άρση των περιορισμών στην ανθρωπιστική βοήθεια, την προστασία των αμάχων και την εφαρμογή των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ταυτόχρονα, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών, τις εξώσεις Παλαιστινίων και την κλιμάκωση της βίας στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Ο Γκουτέρες επανέλαβε ότι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η λύση των δύο κρατών παραμένει η μόνη βιώσιμη προοπτική για μια διαρκή ειρήνη στην περιοχή, με το Ισραήλ και την Παλαιστίνη να συνυπάρχουν ειρηνικά και με ασφάλεια, στη βάση του διεθνούς δικαίου και των σχετικών ψηφισμάτων του Οργανισμού.

Σουδάν, Λιβύη και μεταρρυθμίσεις

Για το Σουδάν, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης παύσης των εχθροπραξιών, προστασίας των αμάχων και διακοπής της προμήθειας όπλων που χρησιμοποιούνται εναντίον τους.

Σε σχέση με τη Λιβύη, επισήμανε ότι απαιτείται ενοποίηση των θεσμών και διεξαγωγή εθνικών εκλογών, προκειμένου να τερματιστεί η παρατεταμένη μεταβατική περίοδος.

Τέλος, ο Γκουτέρες αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς στήριξης προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά και προς κράτη που φιλοξενούν πρόσφυγες, όπως η Αίγυπτος. Τάχθηκε παράλληλα υπέρ μεταρρυθμίσεων στους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς θεσμούς και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής και της επιρροής των αναπτυσσόμενων χωρών στη λήψη αποφάσεων.