Το Εθνικός «κουμπαράς» για τα παιδιά: Κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ

Νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και θεσπίζει τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), τον λεγόμενο «εθνικό κουμπαρά» για τα παιδιά. Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, όπως μεταφέρει το CNN, το μέτρο αφορά βρέφη έως δύο ετών — παιδιά που γεννήθηκαν την περίοδο 2025–2026 — με έτος έναρξης εφαρμογής το 2027.

Η φιλοσοφία του νομοσχεδίου, όπως περιγράφεται, είναι η ενίσχυση της οικογενειακής αποταμίευσης και η θωράκιση των εσόδων του κράτους απέναντι στη φοροδιαφυγή.

Πώς λειτουργεί η κρατική συνεισφορά

Για κάθε ευρώ που καταθέτει η οικογένεια στον λογαριασμό, το κράτος συνεισφέρει ισόποσα, με μέγιστο όριο 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το όριο αυτό αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Οι συνολικές εισφορές δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ ετησίως, ενώ η κρατική συνεισφορά καταβάλλεται καταρχάς μηνιαία για εισφορές έως 100 ευρώ τον μήνα, με ετήσια εκκαθάριση έως τις 31 Δεκεμβρίου.

Παραδείγματα: με ιδιωτική εισφορά 50 ευρώ τον μήνα, η οικογένεια καταθέτει 600 ευρώ τον χρόνο και το κράτος άλλα τόσα. Με 100 ευρώ τον μήνα, η κρατική συμμετοχή φτάνει τα 1.200 ευρώ ετησίως. Ακόμη και με εισφορές 10.000 ευρώ τον χρόνο, η κρατική ενίσχυση δεν ξεπερνά το όριο.

Στον λογαριασμό μπορούν να καταθέτουν όχι μόνο οι γονείς, αλλά οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο — παππούδες, γιαγιάδες και συγγενείς. Ανοίγεται ένας μοναδικός Α.Ε.Λ.Α. ανά παιδί, από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, με αίτηση εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος ηλικίας.

Επενδύσεις και «κλείδωμα» έως τα 18

Οι δικαιούχοι επιλέγουν ελεύθερα μεταξύ παρόχων ή αυτοδιαχείρισης, με δυνατότητα μεταφοράς του λογαριασμού από πάροχο σε πάροχο χωρίς απώλεια φορολογικών ευεργετημάτων. Προβλέπονται τέσσερα επενδυτικά προφίλ: συντηρητικό (100% σταθερό εισόδημα), ισορροπημένο (70/30), αναπτυξιακό (30/70) και δυναμικό (100% μετοχές).

Επιτρεπόμενες τοποθετήσεις είναι αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ. Αποκλείονται τα κρυπτοστοιχεία, τα προϊόντα μόχλευσης, συγκεκριμένα παράγωγα και σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα. Η διακράτηση μετρητών περιορίζεται κατά κανόνα στο 5% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου, με προβλέψεις για προσωρινές εξαιρέσεις. Πάροχοι μπορούν να είναι πιστωτικά ιδρύματα, Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις.

Η ανάληψη κεφαλαίων απαγορεύεται πριν τη συμπλήρωση του 18ου έτους, με εξαιρέσεις σε περίπτωση θανάτου γονέα ή τέκνου και για σοβαρούς λόγους υγείας του δικαιούχου που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης, με πιστοποίηση από δημόσιο νοσοκομείο. Στα 18 έτη ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα.

Οι εισφορές είναι αφορολόγητες και δεν υπολογίζονται στα κριτήρια των κοινωνικών παροχών, ενώ το εισόδημα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων στον Α.Ε.Λ.Α. απαλλάσσεται από φόρο. Οι σχετικές ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στα άρθρα 29 έως 46 του νομοσχεδίου.

Οι συνοδές φορολογικές ρυθμίσεις

Το ίδιο νομοσχέδιο παρατείνει έως το τέλος του 2027 την έκπτωση φόρου 30% για ηλεκτρονικές αποδείξεις, που ισχύει από το 2022 για 20 κατηγορίες επαγγελμάτων υψηλής φοροδιαφυγής, με όριο 5.000 ευρώ ετησίως. Στη λίστα περιλαμβάνονται δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια, ταξί και ελαιοχρωματιστές.

Ενισχυμένο κίνητρο προβλέπεται για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές δαπάνες με ηλεκτρονική πληρωμή: υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, που ανέρχεται στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος. Έτσι, πληρωμή 300 ευρώ προσμετράται ως 600 ευρώ.

Επιπλέον, το αφορολόγητο όριο φιλοδωρημάτων αυξάνεται στα 6.000 ευρώ ετησίως, τόσο για φιλοδωρήματα απευθείας από πελάτες όσο και μέσω ψηφιακών πλατφορμών, με τροποποίηση του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Η μετατροπή σε ετήσιο όριο — μεσοσταθμικά 500 ευρώ τον μήνα — λύνει το πρόβλημα των εποχικών εργαζομένων: εργαζόμενος εξάμηνης σεζόν μπορεί να εισπράττει έως 1.000 ευρώ τον μήνα φιλοδωρήματα μέσω POS αφορολόγητα, αρκεί το ετήσιο σύνολο να μην υπερβαίνει τις 6.000 ευρώ. Το νέο όριο έχει αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, ενώ προηγουμένως το αφορολόγητο όριζε ο νόμος σε 300 ευρώ τον μήνα.