«Συναστρία»: Πολυδιάστατη έκθεση για το σύμπαν στον 4ο όροφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο ΚΠΙΣΝ

Ένα ιδιαίτερο πολιτιστικό εγχείρημα φιλοξενείται στον 4ο όροφο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στον χώρο με την εντυπωσιακή γυάλινη οροφή του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ). Η έκθεση «Συναστρία» αποτελεί μια πρωτότυπη συνύπαρξη τέχνης, ποίησης και επιστημονικής γνώσης, αντλώντας έμπνευση από τον ουρανό και τους αστερισμούς που καθόρισαν την ανθρώπινη φαντασία και κατανόηση του σύμπαντος.

Η γέννηση της ιδέας στον Λόφο των Νυμφών

Η ιδέα για τη «Συναστρία» προέκυψε μέσα από μια προσωπική εμπειρία του εικαστικού Λευτέρη Μωυσιάδη, ο οποίος κατά τη διάρκεια της πανδημίας περιδιάβαινε τον Λόφο των Νυμφών, κάτω από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Εκεί, παρατήρησε τα σύμβολα των αστερισμών που είναι χαραγμένα στον θόλο του λόφου και εμπνεύστηκε να καλέσει φίλους και συναδέλφους του εικαστικούς να αποδώσουν τους αστερισμούς και τους πλανήτες μέσα από τις δικές τους καλλιτεχνικές εκφράσεις, όπως η ζωγραφική και η γλυπτική. Η πρωτοβουλία αυτή αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία μιας έκθεσης που συνδέει τη μυθολογία, την επιστήμη και τη συλλογική μνήμη.

Συνύπαρξη τέχνης, ποίησης και επιστημονικής γνώσης

Η έκθεση «Συναστρία» συγκεντρώνει το έργο 20 εικαστικών καλλιτεχνών που εμπνέονται από τον μαγευτικό κόσμο των πλανητών και των αστερισμών. Παράλληλα, 13 σύγχρονοι Έλληνες ποιητές και ποιήτριες συμμετέχουν με στίχους που περιγράφονται ως «αστερισμοί της γλώσσας», προσδίδοντας ένα λογοτεχνικό και συναισθηματικό βάθος στην εκθεσιακή εμπειρία. Ο επιμελητής της έκθεσης, Κώστας Πράπογλου, υπογραμμίζει ότι η «Συναστρία» λειτουργεί σε πολλαπλά επίπεδα, συνδέοντας τις ανθρώπινες σχέσεις με τις σχέσεις του ανθρώπου με το άγνωστο και το κοσμικό.

Επιπλέον, η έκθεση πλαισιώνεται από σπάνια χειρόγραφα και βιβλία κοσμογραφίας, αστρονομίας και αστρολογίας, που προέρχονται από τις Ειδικές Συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Αυτά τα πολύτιμα τεκμήρια, ως κιβωτός μνήμης και γνώσης, προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο πολυδιάστατης εμπειρίας στον επισκέπτη, ο οποίος μπορεί να περιηγηθεί ανάμεσα στα έργα τέχνης, την ποίηση και τα αρχειακά υλικά, εμβαθύνοντας στην αίσθηση της ανθρώπινης αναζήτησης για το νόημα και τη θέση του μέσα στο σύμπαν.

Ο χώρος και η αρχιτεκτονική του ΚΠΙΣΝ ως μέρος της εμπειρίας

Η επιλογή του 4ου ορόφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, με τη χαρακτηριστική γυάλινη οροφή, δεν είναι τυχαία. Η δυνατότητα άμεσης θέασης του ουρανού ενισχύει τον θεματικό άξονα της έκθεσης, καθώς ο επισκέπτης μπορεί να νιώσει την αίσθηση της σύνδεσης με το πραγματικό σύμπαν που εμπνέει τα έργα. Η σύγχρονη αρχιτεκτονική του ΚΠΙΣΝ, που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο φυσικό φως και τον ανοιχτό χώρο, δημιουργεί το ιδανικό περιβάλλον για την ανάδειξη αυτής της διαδραστικής και διεπιστημονικής προσέγγισης.

Ο χώρος του αίθριου λειτουργεί ως ένας ζωντανός καμβάς, όπου η τέχνη, η επιστήμη και η λογοτεχνία συναντώνται και αλληλοσυμπληρώνονται, προσφέροντας στον επισκέπτη μια μοναδική εμπειρία που ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής έκθεσης.

Διάρκεια και προοπτικές της έκθεσης

Η έκθεση «Συναστρία» θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που αναδεικνύει όχι μόνο την πολιτιστική δημιουργία, αλλά και τη διασύνδεση του πολιτισμού με τη φυσική και επιστημονική παρατήρηση. Η έκθεση αναμένεται να προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο των ειδικών όσο και ευρύτερων ομάδων κοινού, προσφέροντας μια βιωματική εμπειρία που συνδυάζει γνώση, τέχνη και λογοτεχνία.

Η «Συναστρία» επιβεβαιώνει τη δυναμική της Εθνικής Βιβλιοθήκης και του ΚΠΙΣΝ ως κέντρων πολιτισμού και γνώσης στην Ελλάδα, ενισχύοντας την επαφή του κοινού με τον ουρανό και το σύμπαν μέσα από μια πολυδιάστατη προσέγγιση που τιμά την ανθρώπινη επιθυμία για κατανόηση και έκφραση.