Αλληλοκατηγορίες Τραμπ–Μασκ–Ζελένσκι για περιορισμούς στο Starshield

Ένα κύμα αλληλοκατηγοριών έχει ξεσπάσει μεταξύ της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ, αξιωματούχων του Κιέβου και του Ίλον Μασκ, σχετικά με τους περιορισμούς στην πρόσβαση της Ουκρανίας στο Starshield, τη στρατιωτική έκδοση του Starlink της SpaceX. Οι περιορισμοί αυτοί έχουν βγάλει εκτός λειτουργίας drones που χρησιμοποιεί το Κίεβο για επιθέσεις πίσω από τις πρώτες γραμμές του μετώπου και, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, έχουν παραλύσει συστήματα αεράμυνας κατά των ρωσικών επιθέσεων.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Πέμπτη (22/10) ότι η υπηρεσία λειτουργεί ξανά με πλήρη ταχύτητα. Ωστόσο, τόσο ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, μιλώντας στο Associated Press, όσο και ένας Ουκρανός αξιωματούχος, αμφισβητούν την πλήρη αποκατάσταση, υποστηρίζοντας ότι τα προβλήματα συνεχίζουν.

Ποιος φέρει την ευθύνη για τους περιορισμούς;

Δεν έχει αποσαφηνιστεί οριστικά ποιος έδωσε την εντολή για τους περιορισμούς. Ο Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε εμπλοκή της κυβέρνησης, δηλώνοντας την περασμένη Παρασκευή σε δημοσιογράφους: «Δεν ξέρω αν ήταν κάποιος, αλλά δεν ήμουν εγώ και δεν νομίζω ότι ήταν ο Ίλον». Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, από την πλευρά του, δήλωσε ότι «ούτε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ούτε κανένας άλλος στην κυβέρνησή μας δεν ζήτησε ποτέ να γίνουν αλλαγές σε αυτό το σύστημα». Ρούμπιο πρόσθεσε ότι «ο πρόεδρος δεν έχει καμία σχέση με τις αποφάσεις που λαμβάνονται από την Starlink και την Starshield και από τον κ. Μασκ, καθώς πρόκειται για ιδιωτική εταιρεία».

Αντίθετα, ο Ίλον Μασκ ανέφερε στο X ότι το σύστημα «ανήκει και ελέγχεται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ», υποστηρίζοντας ότι τα όρια ταχύτητας και χρήσης αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και τελικά από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Η Wall Street Journal ανέφερε την Τρίτη (20/10) ότι ο Μασκ έδωσε εντολή να επιβραδυνθεί το Starshield, με τις πηγές της να διαφωνούν ως προς το αν η εντολή δόθηκε σε συνεννόηση με τον Τραμπ. Την Πέμπτη, η Wall Street Journal ανέφερε ότι ο Τραμπ ζήτησε από τον Μασκ να επαναφέρει την υπηρεσία, ενώ ο Τραμπ αρνήθηκε να σχολιάσει αν μίλησε με τον Μασκ.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε τον Μασκ, τον χαρακτηρίζοντας «ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο», και ανέφερε ότι ο δισεκατομμυριούχος «δεν θέλει να εμπλακεί σε έναν πόλεμο μεταξύ δύο κρατικών παραγόντων χωρίς η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να τον καθοδηγεί ουσιαστικά για το τι πρέπει να κάνει». Ο Αμερικανός πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Ματ Γουίτακερ, από την πλευρά του, παρέπεμψε στους όρους χρήσης της SpaceX, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα διαφορά που σχετίζεται με τη λειτουργία ιδιωτικής υπηρεσίας.

Η θέση του Ζελένσκι και η εξάρτηση της Ουκρανίας

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι οι περιορισμοί δεν υπήρχαν στα τερματικά Starshield στις χώρες της ΕΕ, αλλά ίσχυαν μόνο για την Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς το ως «προγραμματισμένη επιχείρηση». Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε ότι η SpaceX ήταν τελικά υπεύθυνη για τον ξαφνικό περιορισμό της ταχύτητας.

Το Starshield χρησιμοποιείται από την Ουκρανία για τη διασύνδεση στρατιωτικών συστημάτων και την υποστήριξη επιχειρήσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Οι δυσλειτουργίες, που ξεκίνησαν περίπου έντεκα ημέρες πριν, δυσκολεύουν ιδίως τη χρήση drones όταν τα τερματικά κινούνται με υψηλές ταχύτητες. Η αβεβαιότητα αυτή αναδεικνύει την εξάρτηση της Ουκρανίας από αμερικανικές ελεγχόμενες υποδομές σε μια περίοδο που οι σχέσεις Ουάσινγκτον–Κιέβου βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο από τη ρωσική εισβολή πριν από σχεδόν πέντε χρόνια.

Στο πλαίσιο της έντασης, ο Τραμπ κατηγορεί την Ουκρανία ότι οι επιθέσεις της σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου αυξάνουν το κόστος του ντίζελ για τους Αμερικανούς. Ωστόσο, ανάλυση του BBC διαπίστωσε ότι ο μεγαλύτερος αντίκτυπος στις παγκόσμιες προμήθειες ντίζελ προέρχεται από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν και τους περιορισμούς στις εξαγωγές από τον Κόλπο. Παράλληλα, τα θύματα μεταξύ των αμάχων στην Ουκρανία έχουν αυξηθεί κατακόρυφα εν μέσω των διπλωματικών πιέσεων, ενώ ο Μασκ έχει ασκήσει έντονη κριτική στον Ζελένσκι, υποστηρίζοντας τις εκκλήσεις του Τραμπ για αντικατάσταση του Ουκρανού προέδρου.