Μητσοτάκης για το όριο 15 ετών: «Δεν θα πάρει πολλά likes»

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δημοσίευσε μήνυμα στα social media ενόψει της ψηφοφορίας στη Βουλή για το νομοσχέδιο που θεσπίζει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, με έναρξη εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027. Στο μήνυμα, το οποίο αναρτήθηκε μέσω του λογαριασμού του στο Instagram, απευθύνεται σε παιδιά, γονείς και πλατφόρμες.

«Φαντάζομαι ότι αυτό δεν θα πάρει πολλά likes. Θέλω όμως να έχετε περισσότερο χώρο και περισσότερο χρόνο για όσα σας κάνουν πραγματικά χαρούμενους, χωρίς την πίεση να είστε διαρκώς online», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός, αναγνωρίζοντας ότι η απόφαση δεν θα είναι δημοφιλής.

Η ευθύνη των γονέων και της πολιτείας

Στο μήνυμά του ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε την ευθύνη τόσο των γονέων όσο και της πολιτείας απέναντι στις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των πλατφορμών. «Όταν το ατελείωτο σκρολάρισμα στερεί από ένα παιδί ύπνο, δυνατότητα συγκέντρωσης, χρόνο με φίλους, κάθε γονιός οφείλει να παρέμβει. Κι εμείς ως πολιτεία να σταθούμε δίπλα του», δήλωσε.

Ο πρωθυπουργός διευκρίνισε επίσης ότι ο περιορισμός αφορά αποκλειστικά τα social media και όχι γενικά τη χρήση κινητού τηλεφώνου ή άλλες εφαρμογές.

Τί προβλέπει το νομοσχέδιο

Το νομοσχέδιο που έρχεται στη Βουλή προς ψήφιση την Πέμπτη 22/10 προβλέπει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok. Το κριτήριο είναι το αν η υπηρεσία αποτελεί υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης και όχι η εμπορική της ονομασία, χωρίς να υπάρχει κλειστός ονομαστικός κατάλογος εφαρμογών.

Σύμφωνα με τον κανόνα της ημερομηνίας γέννησης, όλα τα πρόσωπα του ίδιου ημερολογιακού έτους θεωρούνται γεννημένα την 1η Ιανουαρίου. Έτσι, τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2012 καλύπτουν το όριο από την 1η Ιανουαρίου 2027, όσα γεννήθηκαν το 2013 από την 1η Ιανουαρίου 2028 και όσα γεννήθηκαν το 2014 από την 1η Ιανουαρίου 2029.

Η ρύθμιση δεν προβλέπει εξαίρεση με γονική συναίνεση ούτε ειδικό περιορισμένο λογαριασμό για ηλικίες 13 έως 15 ετών, ενώ δεν εξαιρούνται οι υπάρχοντες λογαριασμοί. Ταυτόχρονα, δεν θεσπίζεται γενικευμένη ταυτοποίηση των χρηστών ούτε υποχρέωση αποστολής στοιχείων ταυτοποίησης στις πλατφόρμες, καθώς το διακριτικό ηλικίας δεν περιλαμβάνει όνομα, ημερομηνία γέννησης ή αριθμό ταυτότητας.

Για την επαλήθευση της ηλικίας η Ελλάδα διαθέτει ήδη λειτουργική εφαρμογή, με τα Kids Wallet και Gov.gr Wallet να αναφέρονται ως ενδεδειγμένα παραδείγματα, χωρίς όμως να υπάρχει υποχρέωση χρήσης συγκεκριμένης εφαρμογής.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο και τα δεδομένα των ερευνών

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η σχετική πρόταση δεν είναι ακόμη ισχύων Κανονισμός. Προβλέπει τη χρήση τεχνολογίας zero-knowledge proof για την επαλήθευση της ηλικίας, πιστοποιημένες ευρωπαϊκές λύσεις από ανεξάρτητους τρίτους, απαγόρευση πρακτικών που υπονομεύουν τις υποχρεώσεις των παρόχων, καθώς και προσβάσιμα μέσα απόδειξης γονικής μέριμνας.

Η ελληνική Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης αξιοποιεί δεδομένα του ΠΟΥ, του ΟΟΣΑ, της μελέτης HBSC, του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου και της εθνικής στρατηγικής για την προστασία ανηλίκων. Έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10 έως 18 ετών, που διεξήχθη τον Φεβρουάριο του 2025, έδειξε ότι ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει υπερβολική χρήση, με βάση αυτοαναφορές και όχι κλινική διάγνωση.

Από την έρευνα EU Kids Online 2026, στην οποία συμμετείχαν 28.465 παιδιά ηλικίας 10 έως 16 ετών από 19 χώρες, μόνο το 48% δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές online.

Παράλληλα, το Special Panel on Child Online Safety της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που απαρτίζεται από περισσότερους από 60 ειδικούς σε τομείς όπως η υγεία, η παιδοψυχολογία, η παιδοψυχιατρική, η πληροφορική και οι κοινωνικές επιστήμες, έχει δει τους συμπροέδρους του να συναντώνται με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων.

Σημειώνεται ότι το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας στη Βουλή δεν έχει επιβεβαιωθεί, καθώς οι αναφορές αφορούν την προγραμματισμένη ψηφοφορία της Πέμπτης 22/10.