Πιερρακάκης: Προστασία από το ενεργειακό σοκ χωρίς λάθος δημοσιονομικά μηνύματα

Την ανάγκη να προστατευθούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις από το νέο ενεργειακό σοκ, χωρίς όμως να σταλούν λάθος δημοσιονομικά μηνύματα, τόνισε ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο.

«Πρέπει να προστατεύσουμε τους πολίτες από τις υψηλές τιμές ενέργειας, χωρίς να στείλουμε λάθος δημοσιονομικά μηνύματα», δήλωσε ο Πιερρακάκης, προσθέτοντας: «Πρέπει να στηρίξουμε την οικονομική δραστηριότητα χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη σταθερότητα» και «πρέπει να χρηματοδοτήσουμε τις ανάγκες του μέλλοντος διαφυλάσσοντας την αξιοπιστία μας».

Ενεργειακό σοκ και πιέσεις στις αγορές

Οι τιμές της ενέργειας έχουν επιστρέψει σε υψηλά επίπεδα από τα τέλη Αυγούστου, επηρεάζοντας προϊόντα όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα. Η Ευρώπη, όπως επισημάνθηκε, είναι εκτεθειμένη σε σοβαρούς εξωτερικούς ενεργειακούς κινδύνους, ενώ η γεωπολιτική αστάθεια, με φόντο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, ασκεί εκ νέου πιέσεις στις τιμές.

«Η γεωπολιτική αστάθεια ασκεί εκ νέου πιέσεις στις τιμές της ενέργειας, ο πληθωρισμός αυξάνεται και οι αγορές κρατικών ομολόγων αντιδρούν. Το κόστος δανεισμού έχει ανέβει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Έλληνας υπουργός, ο οποίος μίλησε πριν από τη συνεδρίαση για μια «δύσκολη εξίσωση με δύο σκέλη»: την ενέργεια και τον πληθωρισμό από τη μία, τις αγορές ομολόγων από την άλλη, με λέξεις-κλειδιά την «προστασία» και τη «διαφύλαξη».

Οι υπουργοί εξέτασαν τα μέτρα που έχουν λάβει τα κράτη-μέλη για την προστασία των πιο ευάλωτων, με τη διαπίστωση ότι αυτά πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα, χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών. Η ΕΕ, σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν, χρειάζεται μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις για την ενεργειακή αυτονομία: περισσότερη καθαρή ενέργεια, ευρύτερη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας, ισχυρότερα δίκτυα και καλύτερες διασυνδέσεις. «Η ενεργειακή αστάθεια, η ανταγωνιστικότητα και η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια είναι αλληλένδετες προτεραιότητες», σημειώθηκε.

Εγρήγορση, όχι συναγερμός, για τα spreads

Για τη διεύρυνση των spreads, ο Πιερρακάκης καθησύχασε λέγοντας: «Είμαστε προσεκτικοί, είμαστε σε εγρήγορση, σε επιφυλακή, αλλά όχι σε κατάσταση συναγερμού». Το διεθνές περιβάλλον, όπως περιέγραψε, είναι δύσκολο, με τις υψηλές τιμές ενέργειας να δημιουργούν ανοδικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο Έλληνας υπουργός εξέφρασε εμπιστοσύνη στη δέσμευση της γαλλικής κυβέρνησης για τα δημόσια οικονομικά, καθώς και προσωπική εμπιστοσύνη στον Γάλλο υπουργό Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ (Roland Lescure).

Ο Επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ Βάλντις Ντομπρόβσκις (Valdis Dombrovskis) αναγνώρισε ότι τα spreads έχουν διευρυνθεί και ότι οι χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος είναι πιο ευάλωτες, εκτιμώντας όμως ότι ένας υγιής προϋπολογισμός για το επόμενο έτος θα καθησυχάσει τις αγορές. Εξέφρασε επίσης εμπιστοσύνη στη γαλλική κυβέρνηση, η οποία κατέθεσε «φιλόδοξο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027».

Προειδοποίηση για τον χειμώνα και δημοσιονομική ευελιξία

Ο Ντομπρόβσκις προειδοποίησε ότι βραχυπρόθεσμα οι πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να συνεχιστούν καθώς εισερχόμαστε στον χειμώνα, ενώ τάχθηκε κατά των οριζόντιων μέτρων, τα οποία, όπως είπε, θα είχαν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και θα αύξαναν τόσο τη ζήτηση όσο και τις τιμές.

Ταυτόχρονα, ο Επίτροπος επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολόγησε θετικά τα αιτήματα της Ελλάδας και της Ιταλίας για χρήση της διευρυμένης ευελιξίας της εθνικής ρήτρας διαφυγής, που αφορά την άμυνα, ώστε να καλύπτονται και μέτρα ενεργειακής ασφάλειας. Το θέμα αναμένεται να λάβει το πράσινο φως του Συμβουλίου, ενώ η Επιτροπή θα εξετάσει «πιο διεξοδικά» τα αιτήματα, όπως είπε ο Ντομπρόβσκις, ο οποίος συζήτησε με τον Πιερρακάκη και τον Ιταλό ομόλογό του Τζορτζέτι (Giancarlo Giorgetti).

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «δεν μπορούμε να προσθέτουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες», καθώς αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία του δημοσιονομικού πλαισίου που βασίζεται σε κανόνες, ζητώντας συνετές δημοσιονομικές πολιτικές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατέθηκαν στη συνεδρίαση, η δημοσιονομική εικόνα έχει επιδεινωθεί σημαντικά σε σχέση με το 2016: το δημόσιο έλλειμμα της ΕΕ, που τότε διαμορφωνόταν στο 1,7% του ΑΕΠ, προβλέπεται να φθάσει το 3,5% το 2026, η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων έχει ανέβει από 1,1% στο 4%, ενώ οι αμυντικές δαπάνες έχουν αυξηθεί από 1,3% του ΑΕΠ σε 2,4%. «Η απάντηση δεν μπορεί απλά να είναι περισσότερος δανεισμός», ούτε οριζόντιες περικοπές, τόνισε ο Πιερρακάκης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επαναξιολόγησης των προτεραιοτήτων δαπανών και βελτίωσης των φορολογικών συστημάτων.

Το Eurogroup θα αξιολογήσει αργότερα εντός του έτους τα σχέδια προϋπολογισμών των κρατών-μελών. Στη συνεδρίαση εξετάστηκε επίσης η διαδικασία διαδοχής της Ιζαμπέλ Σνάμπελ (Isabel Schnabel) στην ΕΚΤ: οι 21 χώρες της ευρωζώνης θα υποβάλουν υποψηφιότητες έως τις 28 Οκτωβρίου, η Σνάμπελ αποχωρεί στις 3 Ιανουαρίου για θέση στο ΔΝΤ, η απόφαση του Eurogroup αναμένεται στην επόμενη συνεδρίαση και ο τελικός διορισμός πιθανότατα στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου.