Ρούμπιο στην Αθήνα: 4 δισ. δολάρια αμερικανικά εξοπλιστικά για την Ελλάδα

Στα 4 δισ. δολάρια ανέρχονται οι πωλήσεις αμερικανικού στρατιωτικού υλικού στην Ελλάδα μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales (FMS), σύμφωνα με το κοινό ανακοινωθέν του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, στον οποίο προήδρευσαν στις 7 Οκτωβρίου 2026 στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αμερικανός ομόλογός του Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio). Οι πωλήσεις εξυπηρετούν τον μακροπρόθεσμο ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό και στοχεύουν στην περαιτέρω ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, καθώς και στη διερεύνηση μελλοντικών ευκαιριών συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών, μεταξύ άλλων στον τομέα των καινοτόμων τεχνολογιών.

Ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου διεξήχθη στην Αθήνα, με διμερή συνάντηση των δύο υπουργών στο ΥΠΕΞ και κοινές δηλώσεις. Επίκεντρο των επαφών ήταν η ενέργεια, η ασφάλεια, η άμυνα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν τον σταθερό, διαχρονικό και βαθύ χαρακτήρα των διμερών σχέσεων, που θεμελιώνονται στις κοινές δημοκρατικές αξίες και στον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργού Συμμάχου στο ΝΑΤΟ, και συμφώνησαν σε περαιτέρω εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας, με επέκταση της παροχής αμερικανικού LNG, και στην ενίσχυση της αμυντικής σχέσης στο πλαίσιο της Συμμαχίας.

Ενέργεια και Κάθετος Διάδρομος

Στο ανακοινωθέν αναδεικνύεται ο κομβικός ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με αξιοποίηση της δυναμικής της Υπουργικής Συνόδου της Σύμπραξης για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) του Νοεμβρίου 2025. Επιπλέον, προβλέπεται έρευνα και αξιοποίηση υποθαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων με αμερικανική συμμετοχή, ενώ υπογραμμίζονται οι σημαντικές αμερικανικές επενδύσεις στην υψηλή τεχνολογία και στα ναυπηγεία.

Στις κοινές δηλώσεις του ο Γεραπετρίτης μίλησε για ενεργειακή συνεργασία σε «πρωτόγνωρο επίπεδο», χαρακτηρίζοντας τον Κάθετο Διάδρομο «ραχοκοκαλιά» της μεταφοράς αμερικανικού αερίου προς την Ευρώπη και σημειώνοντας ότι ο ελληνόκτητος στόλος μεταφέρει πάνω από το 20% του LNG παγκοσμίως, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα, ασφάλεια και ανθεκτικότητα.

Αμυντική συνεργασία

Στο κοινό ανακοινωθέν αναφέρεται η οριστικοποίηση της συμμετοχής της Ελλάδας στο State Partnership Program του Γραφείου Εθνοφρουράς των ΗΠΑ με την Πολιτεία της Φλόριντα, καθώς και η παραχώρηση τεθωρακισμένων οχημάτων Stryker στην Ελλάδα. Επιπλέον, προβλέπεται διεύρυνση της συνεργασίας σε θέματα επιβολής νόμου, καταπολέμησης τρομοκρατίας και αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού, η συνεργασία στηρίζεται στη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, με ρόλο της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης στην αρχιτεκτονική ασφάλειας και στη στρατηγική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, την αναβάθμιση των F-16 σε Viper και την ένταξη των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία.

Ο Γεραπετρίτης ανέπτυξε και τη θέση της Ελλάδας ως «παρόχου ασφάλειας» στην περιοχή. «Η Ελλάδα έχει πλέον τη δυνατότητα, χάρη στα ανεπτυγμένα αμυντικά της συστήματα και χάρη στην πολύ ισχυρή γεωπολιτική της θέση, να μπορεί να παρέχει ασφάλεια, να κάνει εξαγωγή ασφάλειας, να είναι πυλώνας σταθερότητας», σημείωσε, αναφερόμενος στην παροχή ασφάλειας στην Κύπρο, τη Βουλγαρία και τις χώρες του Κόλπου. Υπογράμμισε επίσης τη διαρκή ποσοτική και ποιοτική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, με αμυντικές δαπάνες σταθερά πάνω από τα όρια του ΝΑΤΟ.

Αναφέρθηκε στις επιχειρήσεις «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και «Αταλάντα», καθώς και στις στρατηγικές συμμαχίες με Ισραήλ, Αίγυπτο, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ. Απευθυνόμενος προσωπικά στον Ρούμπιο, τόνισε ότι με τη δική του συμμετοχή το σχήμα 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ) «έχει αναβαθμιστεί από ένα ενεργειακό σχήμα σε ένα πολύ ισχυρό γεωπολιτικό πολυμερές σχήμα που ασκεί ουσιαστική επιρροή».

Ορμούζ, Κυπριακό, Μέση Ανατολή

Ο Έλληνας υπουργός εξέφρασε την ετοιμότητα της Ελλάδας να παράσχει ναυτική συνδρομή στις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ. «Εάν καταστεί αναγκαίο, τότε είμαστε σε κατάσταση να μπορούμε να συνεργαστούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες έτσι ώστε να παρέχουμε την αναγκαία ναυτική βοήθεια και στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ, εφόσον η κατάσταση το επιτρέψει, εφόσον υπάρξει μια βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία», ανέφερε, απαντώντας σε ερώτηση. Αναφέρθηκε επίσης στις ελληνικές επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα, τη Μεσόγειο και τον Ινδικό Ωκεανό, ως συμπληρωματικές προς τις αμερικανικές πρωτοβουλίες.

Σε ερώτηση για πιθανή υποστήριξη αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν από τη Σούδα σε περίπτωση νέων πληγμάτων, ο Γεραπετρίτης τοποθετήθηκε υπέρ του διεθνούς δικαίου και της υποστήριξης του αμυνόμενου απέναντι στον επιτιθέμενο.

Για το Κυπριακό, χαρακτήρισε την Κύπρο «αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Μεσογείου» και τάχθηκε υπέρ λύσης για την επανένωση του νησιού με βάση τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο, με αποτροπή «οποιασδήποτε αναθεωρητικής απόπειρας ή απειλής». Για τη Μέση Ανατολή, αναφέρθηκε στη δεύτερη φάση του σχεδίου των 20 σημείων για τη Γάζα, προκειμένου να υπάρξει βιώσιμη ειρήνη και ανασυγκρότηση, και στη στάση ενεργειών στη Δυτική Όχθη.

Στις συζητήσεις περιλήφθηκαν επίσης οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στην Ουκρανία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, η κατάσταση στην υποσαχάρια Αφρική με έμφαση στις μεταναστευτικές ροές, η προστασία των χριστιανικών πληθυσμών και των ελληνορθόδοξων Πατριαρχείων της Μέσης Ανατολής, καθώς και τα Δυτικά Βαλκάνια, με την ευρωπαϊκή τους προοπτική ως εγγύηση για την αποτροπή της επανεμφάνισης «παρωχημένων εθνικισμών». Ο Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί προϋπόθεση για τις εφοδιαστικές αλυσίδες, την ενεργειακή ασφάλεια και την αποτροπή επισιτιστικών κρίσεων, υπενθύμισε την ελληνική προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Μάιο του 2025 και προανήγγειλε νέα εκδήλωση υψηλού επιπέδου στις 29 Οκτωβρίου, που θα συνδέσει τις αναδυόμενες τεχνολογίες με την ασφάλεια της ναυτιλίας.

Οικονομία, τεχνολογία, πολιτισμός

Στο οικονομικό σκέλος του ανακοινωθέντος περιλαμβάνονται ο έλεγχος επενδύσεων, η θωράκιση συμβάσεων για κρίσιμες υποδομές, η συμμετοχή της Ελλάδας στην πρωτοβουλία Pax Silica, η συνεργασία σε υπερνοημοσύνη (Super Intelligence), την υπολογιστική υψηλών επιδόσεων και την κυβερνοασφάλεια.

Υπογράφηκε, επίσης, συμφωνία πιστοποίησης Αμερικανών ναυτικών σε ελληνικά πλοία, ενώ ανανεώθηκε το Μνημόνιο Συνεργασίας για την Πολιτιστική Κληρονομιά, με ανακοίνωση του πρώτου ελληνικού έργου στο U.S. Ambassadors Fund for Cultural Preservation (AFCP), με στόχο την ανάδειξη των κοινών δημοκρατικών παραδόσεων και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.

Για την τεχνητή νοημοσύνη, ο Γεραπετρίτης υποστήριξε «ουσιαστική» και «έξυπνη» ρύθμιση, επισημαίνοντας τις δυνατότητές της στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη τεχνογνωσίας, αλλά και τους κινδύνους για την παραπληροφόρηση, τον εθισμό ευάλωτων πολιτών, τη διεύρυνση των ανισοτήτων και τη δημοκρατία. Χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη τεχνολογία «διπλής χρήσης», χρησιμοποιώντας το δίπολο «φάρμακο–φαρμάκι».

Ο Έλληνας υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στην ελληνική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το β’ εξάμηνο του 2027, στην ελληνοαμερικανική κοινότητα ως «ισχυρή γέφυρα φιλίας και συνεργασίας» και στην εκτίμηση ότι το 2026 πάνω από 1 εκατομμύριο Αμερικανοί θα έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα. Κλείνοντας, συνέδεσε τα 250 χρόνια από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ με τα 205 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, με αναδρομή στην αλληλεπίδραση των ιδεών των δύο επαναστάσεων και στην ιστορική αλληλογραφία του Τόμας Τζέφερσον (Thomas Jefferson) με τον Αδαμάντιο Κοραή.