Συγκυβερνήτης επιτέθηκε με πέλεκυ στον πιλότο πτήσης Flydubai

Σύμφωνα με το BBC: Ο συγκυβερνήτης της πτήσης Flydubai FZ1073 από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ επιτέθηκε στον κυβερνήτη με τον πέλεκυ έκτακτης ανάγκης (crash axe) του αεροσκάφους και προσπάθησε να αναλάβει τον έλεγχό του, σύμφωνα με τον εισαγγελέα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο οποίος χαρακτήρισε την πράξη «τρομοκρατική επίθεση». Το περιστατικό σημειώθηκε την Τετάρτη το πρωί, περίπου δύο και μισή ώρα μετά την απογείωση από το Διεθνές Αεροδρόμιο Ντουμπάι. Ο πέλεκυς έκτακτης ανάγκης είναι εργαλείο που συνήθως φυλάσσεται στο κόκπιτ για χρήση από τους πιλότους σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Το αεροσκάφος, που μετέφερε 182 άτομα σύμφωνα με ξένα μέσα — ενώ το BBC ανέφερε «πάνω από 170» — βυθίστηκε απότομα κατά 17.000 πόδια (5.200 μέτρα) και παραλίγο να συντριβεί. Ο τραυματισμένος Ινδός κυβερνήτης Σμιτ Μάτσχααρ (Smit Machchhar), ενώ βρισκόταν ξαπλωμένος στο πάτωμα του κόκπιτ, άνοιξε την πόρτα από μέσα, επιβάτες και πλήρωμα υπέταξαν τον δράστη, και δύο εφεδρικοί πιλότοι πραγματοποίησαν ασφαλή αναγκαστική προσγείωση στη Σαουδική Αραβία.

Η αλληλουχία του περιστατικού

Ο εισαγγελέας των ΗΑ Χαμάντ Σαΐφ αλ-Σάμσι (Hamad Saif al-Shamsi) δήλωσε ότι ο συγκυβερνήτης «προσπάθησε να διαπράξει τρομοκρατική επίθεση» και να πάρει τον έλεγχο του αεροσκάφους, με την έρευνα να συνεχίζεται «για την αποκάλυψη όλων των συνθηκών του περιστατικού, των κινήτρων και των σχετικών συνδέσεων», καθώς και για την ολοκλήρωση τεχνικών εξετάσεων και τον έλεγχο φυσικών και ψηφιακών στοιχείων. Ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης μεταφέρθηκαν στα ΗΑ, που ηγούνται της έρευνας, με συμμετοχή και άλλων χωρών, μεταξύ των οποίων και του Ισραήλ.

Σύμφωνα με μαρτυρίες επιβατών, η επιβάτισσα Τάλι Μάνες άκουσε αναταραχή στο κόκπιτ και έδωσε τον συναγερμό, ενώ ο σύζυγός της Ζβίκα Μάνες, μαζί με τους Γιανίβ Χαγιούν, Δρ Σότα Μουσάγιεφ και Ασάφ Ρατζουάν, μπήκαν στο κόκπιτ αφού ο Μάτσχααρ κατάφερε να ανοίξει την πόρτα παρά τους τραυματισμούς του. Επιβάτες και πλήρωμα είχαν προηγουμένως προσέξει δυνατούς θορύβους προερχόμενους από το κόκπιτ. Ο Χαγιούν ανέφερε ότι ο δράστης «προσπαθούσε να καταστρέψει τα όργανα», τον έβαλε σε λαβή πνιγμού και «τράβηξε τα χειριστήρια» μέχρι που άλλος πιλότος ανέλαβε τον έλεγχο.

Άλλος επιβάτης, ο Αλμόγκ Ιταλί, περιέγραψε τη βύθιση «σαν ρόλερ κόστερ»: «Ξαφνικά το αεροπλάνο άρχισε να πέφτει με τεράστια G-force. Έπεφτε για 20 ή 30 δευτερόλεπτα, ραγδαία, και μετά ισορρόπησε, και μετά άρχισε ξανά να πέφτει». Το αεροσκάφος εξέπεμψε αρχικά τον κωδικό 7700 (γενική έκτακτη ανάγκη) και στη συνέχεια τον κωδικό 7500 (παράνομη παρεμβολή, δηλαδή αεροπειρατεία).

Ο δράστης, μετά την υποταγή του, φώναξε «Kill me, kill me!», σύμφωνα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος είπε στο Fox News ότι «είναι σαφές ότι ήταν αυτοκτονικός… φαίνεται πολύ πιθανό ότι θα ρίχνει το αεροπλάνο». Σε συνέντευξή του στο CNN, ο Νετανιάχου είπε ότι ο μαχαιρωμένος πιλότος, οι επιβάτες και το δεύτερο πλήρωμα «κατάφεραν να αποτρέψουν μια καταστροφή τύπου 9/11».

Ο Μάτσχααρ δήλωσε ότι, ενώ ήταν ξαπλωμένος στο πάτωμα, ένιωσε το αεροσκάφος να βουτά και έκανε «την τελευταία προσπάθεια» να ανοίξει την πόρτα. «Είμαι σίγουρος ότι θα αναρρώσω και θα ξαναγίνω υγιής», πρόσθεσε. Μεταφέρθηκε αρχικά σε κοντινό νοσοκομείο και στη συνέχεια αεροπορικώς στο Αμπου Ντάμπι, όπου αναφέρεται σε σταθερή κατάσταση. Η ινδική πρεσβεία στα ΗΑ είπε την Πέμπτη ότι είναι «σε καλή υγεία και αναρρώνει καλά», ενώ η ινδική κυβέρνηση εξήρε το τεράστιο θάρρος του. Ο Μάτσχααρ μίλησε την ίδια μέρα σε βίντεο από το κρεβάτι του νοσοκομείου στη Σαουδική Αραβία στον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι. Ο σύμβουλος των ΗΑ Ανουάρ Γκαργκάς (Anwar Gargash) τον εξήρε ως «ήρωα» και χαρακτήρισε την επίθεση «επικίνδυνη τρομοκρατική πράξη».

Ο δράστης και η έρευνα

Ο δράστης είναι Ομμανός υπήκοος, που αναφέρεται ως Χαμάμ αλ-Χαμμάμι (Hamam al-Hammami) από πολλά μέσα, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση του ονόματος. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, είχε απαγορευθεί να πετά από το Ομάν λόγω ανησυχιών για εξτρεμιστικές απόψεις· αρχικά απομακρύνθηκε από την εκπαίδευση πιλότων στην Oman Air και μετατέθηκε σε διοικητική θέση, και στη συνέχεια προσλήφθηκε από τη flydubai. Δεν ήταν άμεσα σαφές σε ποιο βαθμό έγινε έλεγχος κατά την πρόσληψη. Σύμφωνα με το BBC, απέκτησε το 2023 πτυχίο διοίκησης αεροπορίας (aviation management) από το Buckinghamshire New University της Βρετανίας μέσω τριετούς εξ αποστάσεως προγράμματος, χωρίς να έχει κάνει εκεί εκπαίδευση πιλότου.

Υπηρεσίες ασφαλείας από τέσσερις περιφερειακές χώρες ερευνούν τα κίνητρα, με τη βοήθεια των ΗΠΑ και άλλων δυτικών κυβερνήσεων. Ο Νετανιάχου ισχυρίστηκε την Παρασκευή ότι ο δράστης είχε υποστεί «ισλαμική ριζοσπαστικοποίηση», χωρίς να προσκομίσει αποδείξεις. Ένα ερώτημα-κλειδί για τους ερευνητές είναι πώς ο Ομμανός πιλότος εργαζόταν στο κόκπιτ της πτήσης: το Ισραήλ έχει συμφωνίες με ξένους αερομεταφορείς ώστε πιλότοι από χώρες χωρίς διπλωματικές σχέσεις να μην πετούν στη χώρα, ενώ Ισραήλ και Ομάν δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις.

Ο λογαριασμός Instagram του δράστη ήταν ενεργός μέχρι την ημέρα της πτήσης και στη συνέχεια διαγράφηκε, ενώ σύμφωνα με το euronews γεννήθηκε στα ΗΑ. Λίγα άλλα είναι άμεσα γνωστά για το ιστορικό του.

Σύμφωνα με το Guardian, το περιστατικό αποτελεί δοκιμασία για την κυβέρνηση των ΗΑ, η οποία έχει φήμη για αποτελεσματικά μέτρα κατά του εξτρεμισμού, αλλά είναι ευαίσθητη σε κριτική για κενά ασφαλείας. Μετά την επίθεση, τα ΗΑ ακύρωσαν όλες τις πτήσεις προς Ισραήλ, η El Al ακύρωσε τις προγραμματισμένες πτήσεις της προς τα ΗΑ, και οι δύο χώρες συμφώνησαν σε πτήσεις επαναπατρισμού για την επιστροφή των επιβατών. Η κρίση έπληξε ήδη την ταλαιπωρημένη περιφερειακή αεροπορική βιομηχανία, εν μέσω της αναταραχής στη Μέση Ανατολή.