Εθνικό Θέατρο: Ελληνικά έργα επιστρέφουν στο πρόγραμμα 2026-2027

Το Εθνικό Θέατρο ανακοίνωσε τον καλλιτεχνικό προγραμματισμό του για τη σεζόν 2026-2027, τη δεύτερη χρονιά της καλλιτεχνικής διευθύντριας Αργυρώς Χιώτη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επαναλήψεις και νέες παραγωγές σε πολλαπλούς χώρους: το ανακαινισμένο REX, την Κεντρική Σκηνή, τη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος», το Θεατρικό Δίπυλο και τη Δημοτική Πινακοθήκη. Η σεζόν ξεκίνησε επίσημα την 1η Οκτωβρίου 2026.

Η ανακοίνωση του ρεπερτορίου συνοδεύτηκε από μια ασυνήθιστη διαδικασία: δύο δελτία τύπου με διαφορά τεσσάρων μηνών, στις 19 Μαΐου και στις 30 Σεπτεμβρίου, κάτι που χαρακτηρίζεται ως πρωτιά στην επικοινωνιακή πολιτική του θεάτρου των τελευταίων δεκαετιών. Στο πρώτο δελτίο έλειπαν τα σύγχρονα ελληνικά έργα, σε αντίθεση με την καταστατική υποχρέωση του οργανισμού. Ο Νόμος 2273/1994 και ο Νόμος 4795/2021 προβλέπουν την «προώθηση και ανάπτυξη της ελληνικής και κυρίως νεοελληνικής δραματουργίας».

Η επιστροφή των ελληνικών έργων

Μετά από αντιδράσεις και ανοιχτή επιστολή με περισσότερες από 200 υπογραφές συγγραφέων και ανθρώπων του θεάτρου προς την Αργυρώ Χιώτη, καθώς και συζήτηση στα social media, το δεύτερο δελτίο τύπου της 30ής Σεπτεμβρίου πρόσθεσε ελληνικά έργα στο πρόγραμμα. Το θέατρο είχε δεσμευτεί για ανακοίνωση τέλη Σεπτεμβρίου.

Στο προσκήνιο βρέθηκαν έργα των Γιάννη Τσίρου, Ελένης Γκασούκα και Γιώργου Χριστοδούλου. Ο Γιώργος Χριστοδούλου με το «Σταθμός Ω» υπέγραψε νέο συμβόλαιο και το έργο θα παρουσιαστεί σε λύκεια της Αττικής, ενώ πέρυσι περιόδευσε στην περιφέρεια. Ο Γιάννης Τσίρος έχει υπογράψει συμβόλαιο, με την παρουσίαση να αναμένεται μετά τον Μάιο 2027. Με την Ελένη Γκασούκα, η οποία βολιδοσκοπήθηκε, δεν προχώρησε τελικά συνεργασία.

Δύο παραγωγές της σεζόν δεν έχουν ακόμη πλήρεις συντελεστές, γεγονός που αφήνει ανοιχτή την πιθανότητα τρίτου δελτίου τύπου. Στο πλαίσιο των ελληνικών έργων εντάσσεται και το «GREEN FINGERS» της Αρετής Σεϊνταρίδου, στο Διεθνές Φεστιβάλ Νέων Θεατρικών Μέσων στο Δίπυλο, 15-17 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς ακόμη ανακοίνωση διανομής και συντελεστών. Έχει επίσης προταθεί η δημιουργία μόνιμου εργαστηρίου-φυτωρίου νέων συγγραφέων.

Οι παραγωγές της σεζόν

Την έναρξη της σεζόν την 1η Οκτωβρίου σηματοδότησε η «Ιεροτελεστία» του Γκιγιόμ Πουά (Guillaume Poix), σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Από τις 9 Οκτωβρίου παρουσιάζεται το «KONTAKTHOF» της Πίνα Μπάους, ενώ από τις 28 Νοεμβρίου ανεβαίνει ο «Βυσσινόκηπος» του Τσέχοφ σε σκηνοθεσία Έκτορ Λυγίζου — η δεύτερη φορά που το έργο ανεβαίνει στο Εθνικό, μετά το 1942.

Από τις 20 Ιανουαρίου 2027, το «Σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα» του Λόρκα, σε μετάφραση Εφης Γιαννοπούλου και σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη, θα παρουσιαστεί με αποκλειστικά γυναικείο θίασο και τη Φιλαρέτη Κομνηνού στον κεντρικό ρόλο. Στις 16 Δεκεμβρίου ξεκινά ο «Δράκουλας» του Μπραμ Στόκερ, σε δραματουργική επεξεργασία Κωνσταντίνου Ντέλλα και Δημοσθένη Παπαμάρκου, με μετάφραση βασισμένη στον Παπαδιαμάντη και σκηνοθεσία από τον Κωνσταντίνο Ντέλλα.

Στις 14 Απριλίου 2027, η «Τρικυμία» του Ντμίτρι Κρίμοφ (Dmitry Krymov) κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στην Κεντρική Σκηνή. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο Κρίμοφ έρχεται στην Ελλάδα· το έργο βασίζεται στον Σέξπιρ και, σύμφωνα με την ανακοίνωση, συνομιλεί με την αυτοεξορία του καλλιτέχνη. Στην παραγωγή συμμετέχουν Έλληνες ηθοποιοί, με βοηθό σκηνοθέτη τον Γιώργο Κουτλή και μουσική του Θοδωρή Οικονόμου.

Στις 17 Μαρτίου 2027 ξεκινά το «Δεσποινίς Διευθυντής» των Πρετεντέρη-Γιαλαμά σε σκηνοθεσία Αικατερίνης Παπαγεωργίου, ενώ στις 9 Δεκεμβρίου ανεβαίνει το «Πολύ κακό για το τίποτα» του Σέξπιρ, σε απόδοση και διασκευή Ερις Κύργια και σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου, με τη δράση τοποθετημένη σε πλατό ψυχαγωγικής εκπομπής. Στις 8 Μαΐου 2027 παρουσιάζεται το «Μπανάλ. Μια μέρα που δεν έγινε τίποτα» της Χαράς Κότσαλη, με μικτό θίασο ηθοποιών και χορευτών.

Ρεπερτοριακός πλουραλισμός και νέα ελληνικά έργα

Στην Πειραματική Σκηνή, με υπεύθυνους τον Ακύλλα Καραζήση και τη Νεφέλη Μαϊστράλη, θα ανέβει στις 5 Νοεμβρίου το «Μάκμπεθ: 16 καρέ τραβηγμένα από τον Πρόσπερο με κάμερα μιας χρήσης», ενώ συνεχίζεται η διαδικασία της Ανοιχτής Πρόβας με «Σκίτσα». Στις 27 Ιανουαρίου 2027 κάνει πρεμιέρα το «Κιβωτός», με δραματουργία Γιάννη Κεντρωτά και Μιχάλη Μιχαηλίδη και επιμέλεια της Νεφέλης Μαϊστράλη, μια παραγωγή που ανακοινώθηκε από τον Μάιο και στηρίζεται σε ανοιχτή πρόσκληση.

Στο REX, το οποίο παραδίδεται ανακαινισμένο από το υπουργείο Πολιτισμού με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και διαθέτει τρεις σκηνές — την Κεντρική «Μαρίκα Κοτοπούλη», την «Ελένη Παπαδάκη» στο ισόγειο για την Παιδική Σκηνή και την «Κατίνα Παξινού» στο υπόγειο για την Πειραματική — θα παρουσιαστεί στις 21 Απριλίου 2027 η «Καρδιά, Γ» του Ευθύμη Φιλίππου, σε σκηνοθεσία του Κωστή Γλύκαντζη, αριστούχου αποφοίτου της Σχολής Σκηνοθεσίας του Εθνικού Θεάτρου, με ολοκληρωμένη διανομή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Μαΐου, ο Γλύκαντζης θα σκηνοθετούσε «ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό έργο».

Στις 10 Μαρτίου 2027 κάνει πρεμιέρα η «ΜάΜΑ» της Γλυκερίας Μπασδέκη, στη σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» του REX, ως εμβόλιμη παραγωγή με οκτώ μόνο παραστάσεις. Το έργο παρουσιάζεται ως καρπός των περσινών «Σαλονιών Γλώσσας» — ανοιχτής πρόσκλησης για νέα ελληνικά έργα, με έργα ακόμη υπό διαμόρφωση. Οι συντελεστές και η διανομή της παραγωγής δεν έχουν ανακοινωθεί πλήρως.

Η Παιδική Σκηνή παρουσιάζει από τις 30 Νοεμβρίου το «Ρομπέν, η καρδιά του δάσους» του Δημήτρη Κουρούμπαλη, σε σκηνοθεσία του ίδιου μαζί με τη Φρόσω Κορρού. Στο Δίπυλο, με το οποίο συνεχίζεται η συνεργασία, ανεβαίνουν το «Ομόνοια-Μια μυθοπλασία» των Αζά-Τσινικόρη από τις 22 Οκτωβρίου και ο «Οιδίπους Τύραννος» σε σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη από τις 10 Φεβρουαρίου 2027.

Το πρόγραμμα συμπληρώνουν η σύμπραξη με την Εθνική Λυρική Σκηνή για τη «Φόνισσα», με μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, καθώς και τα εργαστήρια του Μικρού Εθνικού στη Δημοτική Πινακοθήκη. Η Αργυρώ Χιώτη χαρακτήρισε τη χρονιά με όρους «ισχυρά καλλιτεχνικά βιώματα, γλωσσική πολυμορφία και διακαλλιτεχνική πρωτοπορία», μιλώντας για μεταφορά «κάτοψης πολυπρισματικού κτιρίου». Οι καλοκαιρινές παραγωγές του θεάτρου «Τρωάδες» και «Αλκηστις» σημείωσαν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, επιτυχία.