Σε ισχύ ο νέος Ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας — Κεντρικός ρόλος για την ΑΑΔΕ

Σε ισχύ τέθηκε ο νέος Ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας (Κανονισμός ΕΕ 2026/2108), με ταυτόχρονη σύσταση της Τελωνειακής Αρχής της ΕΕ, όπως ανακοινώθηκε από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Η ΑΑΔΕ εξέδωσε εγκύκλιο του Διοικητή της (Ε.2054/2026), με την οποία κοινοποιεί τις βασικές διατάξεις του Κώδικα και τις αρχικές οδηγίες σταδιακής προσαρμογής στις αρμόδιες τελωνειακές υπηρεσίες και στους εμπλεκόμενους φορείς.

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η νέα μεταρρύθμιση έχει ως επίκεντρο τον ψηφιακό μετασχηματισμό των ευρωπαϊκών Τελωνείων και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών. Η Αρχή εκτιμά ότι πρόκειται για σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού της Τελωνειακής Ένωσης.

Ο Τελωνειακός Κόμβος Δεδομένων ΕΕ

Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία του Τελωνειακού Κόμβου Δεδομένων ΕΕ (EU Customs Data Hub), ενός ενιαίου ψηφιακού περιβάλλοντος για τη συλλογή, την επεξεργασία και την ανταλλαγή τελωνειακών πληροφοριών. Μέσω του Κόμβου επιδιώκεται η ενιαία και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των τελωνειακών ελέγχων, με ενισχυμένη ανάλυση κινδύνου σε επίπεδο ΕΕ.

Ο νέος Κώδικας προβλέπει επίσης την απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών, την ενίσχυση της συνεργασίας με τους οικονομικούς φορείς και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των ροών του ηλεκτρονικού εμπορίου. Παράλληλα, στόχευει στην ενίσχυση της προστασίας των δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ, της δημόσιας υγείας, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.

Ο ρόλος της ΑΑΔΕ στην ελληνική εφαρμογή

Στην Ελλάδα, η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του νέου πλαισίου. Στα καθήκοντά της περιλαμβάνονται η προσαρμογή των εθνικών τελωνειακών συστημάτων και η διασύνδεσή τους με τον EU Customs Data Hub, η αναβάθμιση των συστημάτων ανάλυσης κινδύνων και ελέγχων, καθώς και η εκπαίδευση του προσωπικού.

Η Αρχή θα στηρίξει παράλληλα τις επιχειρήσεις και τους συναλλασσόμενους στην προσαρμογή τους στις νέες διαδικασίες, ενώ θα συμμετέχει ενεργά, μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή, στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών εκτελεστικών κανόνων.

Στην εγκύκλιο Ε.2054/2026 δεν περιλαμβάνεται ακριβής ημερομηνία έναρξης ισχύος του Κανονισμού ούτε χρονοδιάγραμμα σταδιακής εφαρμογής και μετάβασης στον Τελωνειακό Κόμβο Δεδομένων ΕΕ, ενώ δεν αναφέρεται ονομαστικά ο Διοικητής της ΑΑΔΕ που την υπογράφει.