Πάνω από 50% μείωση γεννήσεων σε 6 νομούς — οι περιοχές που «αντιστέκονται»

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρή δημογραφική κρίση, με τους θανάτους να υπερτερούν των γεννήσεων σε εθνικό επίπεδο. Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλη την επικράτεια: σε έξι νομούς της χώρας η μείωση των γεννήσεων ξεπερνά το 50%, ενώ συγκεκριμένες νησιωτικές περιοχές διατηρούν θετικό ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων.

Μείωση άνω του 50% σε έξι νομούς

Το πιο συγκεκριμένο στοιχείο που καταγράφεται αφορά έξι νομούς, όπου η μείωση των γεννήσεων έχει ξεπεράσει το 50%. Η δημογραφική αλλαγή που βρίσκεται σε εξέλιξη χαρακτηρίζεται «βαθιά και διαρκώς εντεινόμενη».

Το δημογραφικό πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στην ελληνική περιφέρεια, όπου καταγράφεται σημαντική μείωση των γεννήσεων, γήρανση του πληθυσμού και περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις.

Στο ίδιο υλικό γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένο νησί που φαίνεται να αντιστέκεται στην υπογεννητικότητα, χωρίς ωστόσο να κατονομάζεται.

Στις διαθέσιμες καταγραφές δεν περιλαμβάνονται τα ονόματα των έξι νομών, η χρονική περίοδος σύγκρισης ούτε η πηγή των δεδομένων.

Οι περιοχές με περισσότερες γεννήσεις από θανάτους

Διαφορετική οπτική προσθέτει η ανάλυση που εστιάζει στις περιοχές όπου το δημογραφικό ισοζύγιο παραμένει θετικό. Σύμφωνα με αυτήν, στην Κρήτη, στα Δωδεκάνησα και στις Κυκλάδες καταγράφονται περισσότερες γεννήσεις από θανάτους — δηλαδή οι περιοχές αυτές δεν ακολουθούν τη γενική τάση της υπογεννητικότητας που πλήττει την υπόλοιπη χώρα.

Υποστηρίζεται ότι υπάρχει «συνταγή» που ακολουθούν οι περιοχές με θετικό ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων, χωρίς ωστόσο τα διαθέσιμα στοιχεία να εξειδικεύουν το περιεχόμενό της. Δεν προκύπτει, επίσης, ότι το νησί που αναφέρεται ως «ανθεκτικό» στην υπογεννητικότητα ταυτίζεται με τις περιοχές αυτές.

Τα επιδόματα δεν λύνουν το δημογραφικό

Κεντρικό σημείο της ανάλυσης για τις ανθεκτικές περιοχές είναι η εκτίμηση ότι τα επιδόματα δεν λύνουν το δημογραφικό πρόβλημα. Με άλλα λόγια, η οικονομική στήριξη των οικογενειών, από μόνη της, δεν φαίνεται να αναστρέφει την τάση μείωσης των γεννήσεων.

Οι δύο όψεις του ζητήματος — η ραγδαία μείωση των γεννήσεων σε συγκεκριμένους νομούς και η διατήρηση θετικού ισοζύγου σε νησιωτικές περιοχές — συνθέτουν την εικόνα μιας χώρας όπου το δημογραφικό ζήτημα δεν είναι ομοιογενές. Αφενός, η καταγραφή της πτώσης άνω του 50% σε έξι νομούς δείχνει το βάθος του προβλήματος σε τοπικό επίπεδο· αφετέρου, η εμπειρία της Κρήτης, των Δωδεκανήσων και των Κυκλάδων δείχνει ότι η τάση δεν είναι αναπόφευκτη παντού.