Ο Ρούμπιο έδιωξε την ιρανική αντιπροσωπεία από τη Νέα Υόρκη

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio) ζήτησε τη Δευτέρα την άμεση αναχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας από τη Νέα Υόρκη, μετά την ολοκλήρωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Μεταξύ όσων διατάχθηκαν να φύγουν ήταν και ο Ιρανός ομόλογός του, υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί (Abbas Araghchi).

Η κίνηση χαρακτηρίζεται «εξαιρετικά ασυνήθιστη διπλωματική επίπληξη» και αναδεικνύει τη δυσπιστία που επικρατεί μεταξύ των δύο χωρών. Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, διαψεύδει ότι η αντιπροσωπεία διώχθηκε, υποστηρίζοντας ότι η αναχώρηση ήταν προγραμματισμένη και είχε ήδη γνωστοποιηθεί στις αμερικανικές αρχές.

Το χρονολόγιο της Δευτέρας

Το πρωί της Δευτέρας ο Λευκός Οίκος εκτιμούσε ότι υπήρχε πιθανότητα προόδου στις συνομιλίες των δύο πλευρών. Αργά το απόγευμα, ωστόσο, κατέστη σαφές ότι οι διαπραγματεύσεις είχαν φτάσει σε αδιέξοδο. Το βράδυ, η αμερικανική αποστολή στον ΟΗΕ, με εντολή του Ρούμπιο, ενημέρωσε την ιρανική αντιπροσωπεία ότι έπρεπε να αποχωρήσει.

Η αντιπροσωπεία ξεκίνησε για το αεροδρόμιο λίγες ώρες αργότερα και επιβιβάστηκε σε πτήση από τη Νέα Υόρκη προς τη Ντόχα τα ξημερώματα της Τρίτης.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε σχετικά: «Ο υπουργός Ρούμπιο έδιωξε την ιρανική αντιπροσωπεία, η οποία είχε παραμείνει περισσότερο απ’ όσο ήταν ευπρόσδεκτη. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ είχε ολοκληρωθεί, οπότε ήταν ώρα να φύγουν».

Σύμφωνα, πάντως, με δεύτερη πηγή που επιβεβαίωσε το αίτημα των ΗΠΑ, ο Αραγτσί είχε προγραμματίσει ούτως ή άλλως να επιστρέψει στην Τεχεράνη το βράδυ της Δευτέρας. Με άλλα λόγια, η «έξωση» μπορεί να μην άλλαξε ουσιαστικά το χρονοδιάγραμμα της αντιπροσωπείας.

Η ανταπάντηση της Τεχεράνης

Η ιρανική αντιπροσωπεία απάντησε μέσω ανάρτησης στο X: «Η ιρανική αντιπροσωπεία αναχώρησε από τη Νέα Υόρκη το βράδυ της Δευτέρας, σύμφωνα με το πρόγραμμα που είχε γνωστοποιηθεί εκ των προτέρων στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 17 Σεπτεμβρίου».

Στην ίδια ανάρτηση προστέθηκε: «Μην έχοντας επιτύχει τίποτα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατέφυγε στη διάδοση αβάσιμων και άχρηστων ειδήσεων».

Ουσιαστικά, το Ιράν δεν αμφισβητεί το ίδιο το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ζήτησαν την αποχώρηση της αντιπροσωπείας· αμφισβητεί την ερμηνεία που αποδίδουν οι αμερικανικές πηγές, δηλαδή ότι η αντιπροσωπεία «διώχθηκε».

Ναυαγημένες διαμεσολαβήσεις

Το αδιέξοδο διαδραματίστηκε στο πλαίσιο προσπαθειών του Κατάρ να επιτύχει συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Οι καταριανοί διαμεσολαβητές προσπάθησαν να φέρουν σε επαφή την αμερικανική και την ιρανική πλευρά, χωρίς επιτυχία, καθώς καμία πλευρά δεν ήταν διατεθειμένη να υποχωρήσει.

Καμία από τις διαθέσιμες πληροφορίες δεν αποσαφηνίζει τί ακριβώς περιλάμβανε το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων, καθώς δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των συνομιλιών. Δεν έχει επίσης διευκρινιστεί το ακριβές πρωτοκολλικό πλαίσιο του αιτήματος του Ρούμπιο — δηλαδή αν πρόκειται για επίσημη «έξωση» ή απλή υπενθύμιση ότι η αντιπροσωπεία έπρεπε να αναχωρήσει.

Το βέβαιο είναι ότι η Δευτέρα ξεκίνησε με αισιοδοξία στην Ουάσιγκτον και ολοκληρώθηκε με μια κίνηση που σπάνια παρατηρείται στη διπλωματική πρακτική.