Νέο αυστηρό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ: Όρια και στόχοι για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών, αιολικών και αποθήκευσης ενέργειας

Σε ισχύ τέθηκε από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), εισάγοντας ενιαίους και αυστηρούς κανόνες για τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών πάρκων, αιολικών εγκαταστάσεων, καθώς και έργων αποθήκευσης ενέργειας όπως οι μπαταρίες. Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, το νέο πλαίσιο αφορά αποκλειστικά νέα έργα που θα υποβληθούν από σήμερα και μετά.

Ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη των ΑΠΕ και την προστασία του περιβάλλοντος

Ο βασικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η εξασφάλιση μίας ισορροπίας ανάμεσα στη ραγδαία ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ και την παράλληλη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Με την εφαρμογή κοινών και αυστηρών κανόνων χωροθέτησης, η κυβέρνηση στοχεύει στην αύξηση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας, μειώνοντας τη διαρκή εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, όπως το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο.

Απαγορεύσεις και όρια που θέτει το νέο πλαίσιο

Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο περιλαμβάνει συγκεκριμένους περιορισμούς για την τοποθέτηση νέων ΑΠΕ. Συγκεκριμένα, σε περιοχές προστατευόμενες από το δίκτυο Natura και σε δάση απαγορεύεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Πρόκειται για μία από τις πρώτες φορές που λαμβάνεται τόσο σαφής περιβαλλοντική μέριμνα για τη διαφύλαξη ευαίσθητων οικοσυστημάτων. Επιπλέον, το πλαίσιο δεν επιτρέπει την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην περιοχή της Αττικής και της μητροπολιτικής Θεσσαλονίκης, περιοχές με αυξημένη οικιστική πυκνότητα και άλλες κοινωνικές ιδιαιτερότητες. Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι αυτές οι απαγορεύσεις αποσκοπούν στη συνύπαρξη της ανάπτυξης των ΑΠΕ με την προστασία των τοπικών κοινωνιών και του περιβάλλοντος.

Εστίαση στην αποθήκευση ενέργειας ως κεντρικός άξονας

Εκτός από τις παραδοσιακές ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, το νέο χωροταξικό πλαίσιο περιλαμβάνει και αυστηρούς κανόνες χωροθέτησης έργων αποθήκευσης ενέργειας, όπως οι μπαταρίες, που χαρακτηρίζονται από τον υπουργό «το μεγάλο στοίχημα» της επόμενης δεκαετίας. Η δυναμικότητα των ήδη εγκατεστημένων συστημάτων αποθήκευσης ξεπερνά σήμερα τα 500 MW, με τους στόχους της κυβέρνησης να προβλέπουν αύξηση σε 1 GW μέχρι το τέλος του 2024 και σε 2-3 GW μέχρι το 2027-2028. Αυτή η σημαντική ενίσχυση στο πεδίο των μονάδων αποθήκευσης είναι αναγκαία για τη σταθερότητα και την ευστάθεια του εθνικού ενεργειακού συστήματος, δίνοντας τη δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης της αιολικής και ηλιακής παραγωγής.

Επιπτώσεις για τις επενδύσεις και το πλαίσιο αδειοδότησης

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το νέο πλαίσιο εφαρμόζεται αποκλειστικά στα νέα έργα που θα κατατεθούν από σήμερα και μετά, χωρίς να θίγει την κατάσταση των ήδη αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων. Η σαφήνεια αυτή παρέχει σταθερότητα και διαφάνεια στον επενδυτικό κόσμο, ο οποίος καλείται να ακολουθήσει τις αυστηρότερες προδιαγραφές χωροθέτησης που συνυπολογίζουν τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές παραμέτρους. Η εφαρμογή αυτών των κανόνων προδιαγράφει μια πιο ελεγχόμενη και βιώσιμη ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, σε αντιστοιχία με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της χώρας.

Η Ελλάδα στο δρόμο της βιώσιμης ενεργειακής μετάβασης

Η χώρα, αξιοποιώντας τα σημαντικά ηλιακά και αιολικά της πλεονεκτήματα, επιχειρεί να χτίσει ένα ενεργειακό μοντέλο πιο βιώσιμο και ανθεκτικό στις εξωτερικές πιέσεις. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αποτελεί κρίσιμο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση, καθώς εισάγει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κανόνων με αυστηρούς περιορισμούς αλλά και φιλόδοξους στόχους, ειδικά όσον αφορά τη μεγέθυνση του τομέα αποθήκευσης ενέργειας. Παράλληλα, η χώρα αποκτά, για πρώτη φορά, ενιαίο θαλάσσιο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο όμως βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ολοκλήρωσης και παραμένει προς περαιτέρω οριστικοποίηση.